Advert
NEDİR ÇAĞDAŞ DEVLET?
Nevzat ÜLGER

NEDİR ÇAĞDAŞ DEVLET?

Bu içerik 2144 kez okundu.

          Çağdaş devleti Napolyon, Osmanlı’dan (Mısır Hidivi’nden) kopyalayarak icat etmiş. Çağdaş devlet çok basit olarak;  tek bir hukukun bütün vatandaşların tamamı için bağlayıcı olması. Bunu biraz açarsak; aynı suç sıradan vatandaşta ayrı, paşanın çocuğunda ayrı, sinema yönetmeninin oğlunda başka algılar oluşturuyorsa hukuk ve hukuk adamları tartışılır.

         Bu hukuk devletinin işleyişi yazılı olacaktır.  Yazılım hukukunu icat eden biz Türkleriz. Roma İmparatorluğunda da yazılı bazı belgeler var şüphesiz ama her türlü yönetim icraatı yazılı yapılmıyor. Valiler tayin ediyorlardı, komutanlar tayin ediyorlardı. Onlar kimi yerde kafalarına göre davranabiliyrlardı. Her adımın her icadın her gün yazışma geleneği Osmanlıdan kalma bir dünya mirasıdır. Özel vakanivüslar, müthiş not ve yazılı belge arşivleri var. Dolayısıyla Osmanlı arşivleri bütün insanlığın yakın geçmişine ait en önemli en değerli hazinedir. Çünkü bizden daha önceki belirleyici devlet olan Roma İmparatorluğunun böyle bir birikimi günümüze kalmamıştır. Zaten Roma’da çok fazla yazılı uygulama da yok diyor tarihçiler. Derebeyi, Voyvoda geleneği var. Batıcı kadrolar uzun yıllar yanlışları doğru diye topluma kakaladılar. 

         Napolyon, bizdeki uygulamadan daha değişik bir şey yaptı: Sektörel organizasyon.

         Sektörel organizasyonda yerel yönetimler okullar açmayacak. Bir tane Savunma Bakanlığı kuruyor. Askerleri Savunma Bakanlığı toplayacak. Bir tane Eğitim Bakanlığı kuruyor. Bütün eğitim işlerini Fransa içinde bu organize edecek. Bir tane Tarım Bakanlığı kuruyor, tarım kararlarını bu kuruluş alacak. Tek tip hukuk da var, yazılı çalışmada var. Birileri bazı şeyleri (bilerek) karıştırıyor olabilir.

         Diğer ülkelerde çağdaş devlet var ama sanayi devrimiyle piyasa ekonomisi olmadığı için bazı şeyler eksik kaldı. Napolyon Fransa‟nın organizasyonunu değiştirip çağdaş devlet uygulamasını başlatınca büyük bir enerjisi açığa çıktı. Bu enerji ile önüne gelen ülkeyi ilhak etti, Moskova’ya kadar gitti. Avrupa’nın diğer ulusları şaşırdılar. Yani ne oluyor da Fransa bunları başarıyor? İncelediler. Napolyon organizasyonunu değiştirmiş. Fransa’da çağdaş devlet icat olmuş. Onlar da takip ettiler. Sonra Avrupa‟nın bu seri başı ulusları sömürgecilik yaptılar ve dünyanın birçok yerini işgal ettiler. Sömürgelerde de devletler kurdular. Aynı yapıyı oralara da taşıdılar. Dolayısıyla çağdaş devlet bütün dünyaya yayıldı. Hatta Fransa ve İngiltere’nin erken davranması sonucu sömürgeleri çoğaldı. Almanya bu işe itiraz edince savaşa giden yollar oluştu. Sykes-Picot da bunlardan biridir.

         Aslında Türklerde bu devlet modeli mevcuttu. Napolyon’la tekrar gündeme geldi ve bütün dünyaya yayıldı. İşte Batı‟nın çıkış yapmasına neden olan kırılma noktalarından biri de budur.  Batıda bunlar olduktan sonra güçlenme oldu ve Batı zaptedilemedi. Yani hem devlet yapısı reorganize edildi hem de sanayileşme gerçekleştirilince güç kazandılar.

         Biz neden bunları yapamadık. O yıllarda Batı fazla büyüktü ama biz monobloktuk. Sanayileşmeden önce bu durum bizim avantajımızdı ve genişlememiz önlenemiyordu. Teknoloji değiştikten sonra toplumsal organizasyon değiştikten sonra bizim orta büyüklükte olmamız aleyhimize çalışmaya başladı.

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X