Advert
NURİ DEMİRAĞ VE İLK TÜRK UÇAĞI
Nevzat ÜLGER

NURİ DEMİRAĞ VE İLK TÜRK UÇAĞI

Bu içerik 2404 kez okundu.

         Nuri Demirağ’ın üreticisi olduğu ilk eğitim ve yolcu uçağımızın tüm hikayesi aslında üreticisinin de hikayesi gibidir. Önce Nuri Demirağ;

          1886 yılında Sivas Divriği’de doğmuştur. Mühürdarzade olarak tanınır ailesi. Önceleri memur olan Demirağ yaşadığı bir hakaret sonucu memuriyetten ayrılmıştır. Önce sigara kağıdı satarak başladığı iş hayatında çabuk yükselmiştir. Kısa süre sonra müteahhitliğe başlamış ve müteahhit olarak yaptığı demir yollarından ötürü de Demirağ soyadını almıştır. Kayıtlar Nuri Demirağ’ın 1936 yılında Türkiye bütçesinin % 5’i oranında bir servete ulaştığını söylüyor.

         Ticari öngörüsü gelişmiş olan Demirağ, ülkenin muhakkak uçak üretmesi gerektiği düşüncesiyle 1936 yılında  “Uçak ve Planör” fabrikası kurarak üretimlerini gerçekleştirmiştir.

         Nuri Demirağ, Uçak üretmenin zor ve pahalı bir iş olduğunun farkındadır. Yanına kendisi gibi düşünen ve Türk tasarımı uçak üretimine destek veren Uçak Mühendisi Selahaddin Alan’ı ortak alarak almıştır. Selahattin Alan, Fransa’da okumuş ve Eskişehir Askeri Uçak Fabrikası’nda çalışmıştır. Demirağ tam bir girişimcidir ve bu uçak fabrikasının yönetimi Selahattin Alan’a bırakmıştır. Ancak Alan, imal ettiği (AI-2) tipi uçağı havadan indiriken kaza geçirmiş ve şehit olmuştur. Bu olaydan sonra da işler bir hayli aksamaya uğramıştır.

          Fabrikada ayrıca Alman mühendisleri de istihdam etmiştir. O yıllarda uçak sanayi alanında önemli bir isim olan Gasner’le de anlaşma imzalamıştır.

         Selahattin Alan’ın kullandığı uçağın kaza yapması, THK ile Nuri Demirağ’ı mahkemelik etmiş, daha sonra üretilen (Nu.D.38) uçağına THK ilgi göstermemiştir. Bu durumun devam etmesi sonucunda da fabrika kapanmak mecburiyetinde kalmıştır. Daha önce Kayseri Uçak Fabrikası’nda, Vecihi Hürkuş’un çalışmalarında yaşanan olumsuz sahneleri, Nuri Demirağ da yaşamıştır. Bunlar birer tesadüf müdür acaba? Çok şeyler söylenebilir. Görünen o ki; Almanya’ya sipariş verilen motorlar, siparişe uygun değildir. Ayrıca Nuri Demirağ’ın dönemin Cumhurbaşkanı İsmat İnönü’ye yazdığı mektuplardan da sonuç alamamıştır. Daha sonra 1960’lı yıllarda başbakan olan İnönü, bu yabancı uzmanlardan o kadar şikayet edecektir ki; “uzman veya danışman bulundurmayı Avrupa ülkeleri en az toprak kazanmak kadar önemli saymaktadırlar” diyecektir.

         Nuri Demirağ Almanya’dan ithal ettiği motorla ilk yerli uçağı üretmiştir. Bu uçak  1941 yılında Nuri Bey’in doğum yeri olan Divriği’ye uçarak gidip gelmiştir. Hatta aynı yılın güz mevsiminde 12 uçaklık bir filoyu; Bursa-Eskişehir-Ankara-Konya-Adana-Malatya ve Elazığ rotasında uçurmuştur. Yani Elazığ havalanına 1941 yılında uçak iniyotdu. Bu uçuşlar hem halka güven aşılamış hem de Türk semalarının yerli uçaklarla korunabileceği düşüncesini topluma işlemiştir.

         Bu gün bu ülke, imalatını yerli mühendis ve ustalarla başarabilmekte, yabancı uzman istihdam etmemektedir. Yani, ülkemize reva görülen bu bölücülük ve terör ile geçmişteki uzmanların görevini yerli işbirlikçilere gördürmeye çalışıyorlar dememizde ne mahsur var? Alçaklar.

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X