Advert
DÜNYA NEREYE KOŞUYOR?
SIRAÇ KOÇ

DÜNYA NEREYE KOŞUYOR?

Bu içerik 657 kez okundu.

Washington merkezli bağımsız bir düşünce kuruluşunun 2018 yılı raporunu konu almak istedim bu hafta. Kuruluşun adı, World Justice Project (WJP) yani “Dünya Adalet Projesi”

Amaçlarını dünya da hukukun üstünlüğünü ilerletmek olarak açıklıyorlar.

Gerçi, bu tip kuruluşların bağımsızlığı konusunda hep kuşku duyarım. Değerlendirmelerin ne denli bilimsel olduğu kadar ne denli siyasal olduğuna da bakmak gerekir.

Rapora göre, Hükümet yetkileri üzerindeki denetim, yolsuzlukla mücadele, açık yönetim, temel haklar, düzen ve güvenlik, çağdaş hukuk ve ceza hukuku ölçeklerinde 113 ülke içerisinde 101. sıradayız. Rapor, bazı noktalarda ülkemiz adına iç açıcı sonuçlar içermiyor, ancak dünya genelinde de geçmişe göre geriye gidiş okunabiliyor.

 

*

 

WJP şu sorunun cevabını bulmaya çalışıyor aslında. Bir ülkenin iyi yönetilip yönetilmediğini nasıl ölçeriz?

İyi işleyen bir toplum yaratmak amacıyla hükümetler çeşitli politikalar izler. Bu politikaların etkinliğini ölçmek için Dünya Adalet Projesi'nin Hukukun Egemenliği Endeksi, Dünya Bankası'nın Yönetişim Endeksi ile Sosyal Gelişme Endeksi mevcut verileri kullanarak ülkeleri farklı kategorilerdeki performansına göre sıralıyor.

WJP, Hükümete güven, ilerici sosyal politikalar ve etkili adalet sistemi bakımından sürekli liste başı olan altı ülke belirlemiş. Tek tek bakalım isterseniz.

 

Danimarka

 

İskandinav ülkeleri sürekli olarak her endeksin ilk sıralarında yer alıyor ve bunlar arasında Danimarka başı çekiyor. 2017'de Sosyal Gelişme Endeksi'nin 'Temel İnsan İhtiyaçları' kategorisinde mükemmele yakın bir yerdeydi. Bu kategori, yurttaşların beslenme ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanmasından, temel bilgi ve iletişim alanına kadar birçok konuyu kapsıyor.

Danimarka'da yaşayan herkes bu haklardan yararlanabiliyor. Yabancı öğrenciler parasal yardım ve bedava dil kursu alabiliyor.

Sosyal sistem bürokrasiden ziyade güvene dayanıyor. İnsanlar hasta olduğunda işyerini arayıp işe gidemeyeceklerini söylemesi yetiyor.

Danimarka'da hayat diğer Avrupa ülkelerine kıyasla daha pahalı ve AB içinde en yüksek vergiler bu ülkede. Bu şekilde hizmetler sübvanse ediliyor.

 

Yeni Zelanda

 

Endeks sıralamalarında Avustralya ve Yeni Zelanda başa baş gidiyor, ama siyasi istikrar, temel hakların gelişkinliği ve şiddet ve terör olaylarının azlığı bakımından Yeni Zelanda biraz daha önde gidiyor. Yeni Zelanda 1893'te kadınlara oy hakkı veren ilk ülke oldu. Ayrıca yalnız anneleri, çocukları, öğrenci ve yaşlılara yönelik pek çok hizmet veriliyor.

 

Kanada

 

ABD ve Kanada da bütün endekslerde üst sıralarda yer alıyor, ama Kanada siyasi istikrar ve şiddet-terör eylemlerinin azlığı bakımından daha fazla puan alıyor. Beslenme ve sağlık, temel bilgi ve kişisel haklar bakımından Kanada İskandinav ülkeleri kadar iyi. Kanadalılar ayrıca hakkaniyetli tavırlarıyla biliniyor.

 

Japonya

 

Dünya Bankası’nın hükümet etkinliği, hukukun egemenliği ve siyasi istikrar göstergeleri bakımından Asya’da en yüksek puan alan ülke. Su ve temizliğe, beslenme ve sağlık hizmetlerine erişim açısından en üst sırada yer alıyor. Japon’lar sosyal ve kamusal hizmetlere büyük değer veriyor. Herkesin sağlık sigortası var. Ödemeler ücretlere bağlı ve doğrudan ücretten kesiliyor. Dünyanın en iyi kanser doktorları Japonya’da bulunuyor. Eğitim alanında da oldukça ilerdeler.

 

Botsvana

 

Afrika’da en güçlü hükümet sistemine sahip. Özellikle rüşvetle mücadelede üst sıralarda yer alıyor. Elmas madenlerinden sağlanan gelir, ülkede hakkaniyetle dağıtılıyor. Bireysel özgürlüklere, basın özgürlüğüne ve mülkiyet haklarına önem veriliyor. Irk, dil, cinsiyet ayrımına gitmeyen, adaletsizliğe karşı mücadele veren bir toplum.

 

Şili

 

Şeffaflık, rüşvetle mücadele ve sağlık hizmetlerine erişim bakımından üst sıralarda yer alan Şili, Latin Amerika’nın en istikrarlı hükümetlerinden biri. Şili’nin en güçlü olduğu alanlardan biri yol, su, elektrik gibi kaliteli alt yapı hizmetleri.

 

*

 

Rapora göre, 113 ülke arasında en büyük gerileme, temel haklar alanında yaşandı. Bu ölçekte, 113 ülkeden ABD’nin de içinde bulunduğu 71 ülkenin puanları düştü. İkinci en büyük gerileme de hükümet yetkileri üzerindeki denetleme alanında oldu. Bu alanda 113 ülkenin 64’ünde düşüş gözlendi.

WJP’nin raporunda, Danimarka, Norveç ve Finlandiya en üst sıralarda, Afganistan, Kamboçya ve Venezuela’da en alt sıralarda yer aldı.

İyi ve kötü örnekler ortada. Dünyanın nereye koştuğu üzerine yorumu size bırakıyorum.

Sağlıcakla kalın!

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Vali Kaldırım’dan Mevlid Kandili mesajı
Vali Kaldırım’dan Mevlid Kandili mesajı
Ters lale tohumları toprakla buluştu
Ters lale tohumları toprakla buluştu