DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Mehmet AYAZ
Mehmet AYAZ
Giriş Tarihi : 11-01-2020 23:53

ABD – İRAN ASALET SAVAŞI VE SONRASI

                                

     Yaklaşık yarım yüzyıldır süren gerilim en sonunda sıcak çatışmaya dönüştü. ABD ile İran arasındaki söz düellosu geçtiğimiz günlerde Amerika’nın İranlı üst düzey bir generali öldürmesiyle gerginliğin doruk noktaya ulaşmasına sebep oldu.

    ABD’nin Devrim Muhafızları Kudüs Gücü komutanı Kasım Süleymani yi hedef almasının sebebi iran için süleymani nin çok önemli bir konumda olmasıdır. Süleymani, Ortadoğu başta olmak üzere İran dış politikasını hem siyasi, hem de askeri açıdan belirleyen önemli bir aktördü. Kasım süleymani özel yetiştirilmiş aynı zamanda İran devriminin gerçek temsilcilerinden biriydi. İran’ın, yemen, Afganistan, Irak, Suriye, Lübnan gibi ülkelerde nüfuzunu artıran önemli bir şahsiyetti. Yaşasaydı muhtemelen İran’ın etki alanını çok daha geniş coğrafyalara yayacaktı.

  ABD’nin bu saldırıyla elde etmek istediği kazanımların bir kısmını kazanmışa benziyor. İranlı yetkililerin dediği gibi ABD‘nin yaptığı saldırı, İran’ın kolunu kesti. Amerikan siyasetini bildiğimiz kadarıyla bir taşla birkaç kuş vuracaksa böyle harekatlara kalkışabiliyor. Yoksa sadece bir kişinin öldürülmesi Amerika’ya bir şey kazandırmayacağını bilenler bilir. Amerika, Vekalet savaşını bırakıp İran’la asalet savaşına girişmesinin nedenleri arasında İran’ın, bölgenin ve dünyanın vereceği tepkileri görmek, Ayrıca İran’ın mukavemet cesaretini ölçmektir. Amerika’nın yıllardır yapmak istediği İran da rejimi değiştirip yine İran üzerinden bölgeyi kontrol etmektir. Eğer İran’ı kontrol ederse Asya’yı da kontrol edebileceğine inanmaktadır. Bunu yapabilirse bir yandan İsrail’in güvenliğini, diğer yandan da ciddi bir ekonomik ve siyasî çıkar sağlayacaktır. Bundan dolayı ABD Büyük Orta Doğu projesi çerçevesinde İran’la mümkünse karşılıklı çıkara dayalı ilişkiler kurmak istemekte; değilse baskı ve savaş yoluyla İran’ı kontrol etmeye çalışmaktadır. ABD’nin hedefi, ekonomisi hidrokarbonlara dayalı enerji malları üretimi ve ihracatına bağlı olan İran’ı bu gelirden mahrum ederek, diz çöktürtmek.  Amerika’nın hayali Amerika dostu İranlılar yönetime gelecek ve Şah dönemi günlere kavuşulacak sanıyor. ABD bu saldırılarla aylar önce İran da başlayan rejim muhalifi gösterilerin durmasına hatta bu muhalefeti rejim yanında konsolide olmasına sebep olmuştur.

    Her ne kadar 2. Dünya savaşından beri Amerika’ya karşı yapılan en ciddi saldırıyı gerçekleştirmiş olsa da İran’ın verdiği cevap açıkçası bende ilk anda biraz cılız kaldı. Daha kapsamlı ve dişe dokunur bir cevap bekliyordum. Fakat daha sonra yıllardır İran’ı takip eden birisi olarak İran’ın bu işin peşini bırakmayacağını hatta misliyle karşılık vereceğini anladım. İran bunu vekalet savaşlarına çekerek Amerika ya başta bölge olmak üzere dünyanın farklı yerlerinde daha ağır cevaplar verecektir. Süleymani saldırısında ölenler arasında bulunan Haşd’uş Şabi başkan yardımcısı el Mühendisinin olması bundan sonraki misillemelerin bu örgütler tarafından yapılacağını gösteriyor. İster direkt, isterse dolaylı yollardan İran’a bağlı 180’ in üzerinde şii örgüt var. Bu örgütler bulundukları coğrafyalarda ABD hedeflerine sık sık saldırılar düzenleyecekler. İran veya bağlı örgütler ne yapabilirler diye düşünecek olursak: İran’ın çok değişik opsiyonları var. İran, Afganistan, Irak, Lübnan, Suriye ve Yemen’deki kontrol ettiği grupları ABD hedeflerine saldırı için kullanabilir, Füzeleriyle, Bahrain, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan ve BAE’deki ABD hedeflerini vurabilir, Hürmüz Boğazını tıkayabilir, Petrol fiyatlarını fırlatır, S. Arabistan’ın petrol üretim ve sevkiyatını devre dışına çıkarabilir, İsrail’i vurabilirler, Dünya çapında ABD hedeflerine saldırı düzenleyebilir.

  İran bu eylemleri yapmakla hem kendisine verilen büyük kaybın intikamını almış olacak hem de Amerikan’ın bölge de huzurunu kaçırarak belki de orta doğudan çıkmasını sağlayacak. Bundan sonra hiçbir şey eskisi olmayacak İran bölgede nüfuzu altında tuttuğu yerlerde daha sağlam duracak. Zaten ilk etapta Irak parlamentosunun aldığı kararla yabancı askerlerin ülkeyi terk etmesini istemesi bile İran’ın bu ülkeler üzerinde ne kadar etkili olduğunu gösteriyor. Bu gücünü ve etki alanını daha da artıracaktır.

 

 

    Tabi bu olup bitenden bölge ülkeleri de ciddi zararlar görüyor, bunların başında da Türkiye geliyor. İran’a uygulanan ambargodan en çok etkilenen Türkiye’dir. Enerji açısından dışa bağımlı olan Türkiye İran dan alamadığı petrolü en yakın tedarikçi olarak Rusya’yı görüyor. Gerçi Irak tan petrol ithal ediyor olsa bile gitgide Rusya ağır basıyor. Bölgede petrol ihraç eden S. Arabistan ve BAE ile Türkiye’nin arasının iyi olmaması ve taşıma maliyetinin yüksek olmasından dolayı fosil enerji konusunda Türkiye hemen hemen tamamına yakınını Rusya’dan elde ediyor. İşte en son hizmete giren TÜRKAKIM projesi, bu bile başlı başına bir sorun. Öte yandan başka bir ülkeden petrol almak Türkiye için işleme masrafını da arttırıyor. Tüpraş rafinerisi İran petrolünü işlemeye uyumluydu. Yeni petrol türlerine uyumlu hale gelmesi için Tüpraş’ın bir süreliğine kapatılıp teknolojisinin yenilenmesi gerekiyor. Bu da maliyeti arttıracak bir etken.

 

 

 

 

 

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Mehmet AYAZ

Mehmet AYAZ

DİĞER YAZILARI GÜNDELİK HAYAT VE DİNSELLİK - 3 19-06-2021 08:29 GÜNDELİK HAYAT VE DİNSELLİK - 2 12-06-2021 07:59 GÜNDELİK HAYAT VE DİNSELLİK 05-06-2021 08:30 SABIR 29-05-2021 00:09 DİN KARDEŞLİĞİ MES’ÛLİYETİ 22-05-2021 08:45 RAMAZAN’DA PAYLAŞMAK 08-05-2021 08:04 İHLASLI OLMAK 01-05-2021 08:27 RAMAZAN FAZİLET AYI 24-04-2021 09:16 RAMAZAN VE İBADET 17-04-2021 08:43 HAYAT VE GERÇEK 10-04-2021 08:56 İSRAF ETMEMEK 03-04-2021 08:38 SORUN ORTADA VE DEVAM EDİYOR 27-03-2021 07:43 DOSTLUK VE ZAMAN 22-03-2021 11:16 TÜKENMİŞLİK SENDROMU 13-03-2021 08:01 VEFALI OLMALIYIZ 06-03-2021 08:26 KİTAP OKUMAK 27-02-2021 00:01 ÖNCE İNSAN OLALIM 20-02-2021 10:52 İSRAF ETMİYELİM 13-02-2021 08:50 OKUMA ALIŞKANLIĞI 06-02-2021 11:03 ZAMANA İSYAN 23-01-2021 10:14 CEMAATTEN CEMİYETE 16-01-2021 10:05 EĞİTİMİ SİYASET Mİ YOKSA BİLİM Mİ GELİŞTİRECEK? 09-01-2021 10:23 BETERİN BETERİ VAR YIL 536 02-01-2021 10:10 BAHARLA BAŞLAYAN HİBRİT SAVAŞI 26-12-2020 10:18 ABD YAPTIRIMLARININ YAŞATTIĞI DEJAVU 19-12-2020 12:11 PARADOKSUN ADI:  AB - TÜRKİYE 12-12-2020 08:35 ENGELLENEN HAYATLAR 05-12-2020 09:39 BİR İDEAL UĞRUNA NE GÜNEŞLER BATMIŞ 28-11-2020 09:35 HEM DAHİ, HEM KAHİN, HEM YARDIMSEVER(!) 21-11-2020 10:23 BAKIN BURASI ÇOK ÖNEMLİ 14-11-2020 09:01 SURVIVOR ABD 2020 07-11-2020 09:36 HZ. PEYGAMBERİN LİDERLİK ANLAYIŞI 31-10-2020 08:32 DİRENİŞTEN İSYANA GİDEN BİR HALK 24-10-2020 08:35 BEN HUKUKÇU DEĞİLİM AMA… 17-10-2020 08:21 DİNİME DAHLEDEN BARİ MÜSELMAN OLSA 10-10-2020 08:54 PİYON DEVLETÇİKLER ÜZERİNDEN JEOPOLİTİK OYUNLAR 03-10-2020 09:26 MİLLİ VE YERLİ BİR BAŞARI HİKAYESİ 26-09-2020 09:34 İZOLASYON-ENTEGRASYON-ASİMİLASYON VE İSRAİL 19-09-2020 10:04 BU YOL, YOL DEĞİL 12-09-2020 09:05 ÜÇ TARAFI SULARLA DÖRT TARAFI SORUNLARLA ÇEVRİLİ ÜLKEM! 05-09-2020 08:12 DİKTATÖRLERİN ‘APTAL TUZAĞI’ 29-08-2020 08:48 THE ECONOMİST’TEN ŞAŞIRTAN YAZI 22-08-2020 09:06 TÜRKİYE’NİN AKDENİZDE HAK ARAYIŞI 15-08-2020 08:28 TÜRKİYE VE DÜNYA EKONOMİSİ ENTÜBE DURUMUNDA 08-08-2020 09:26 FETÖ’DEN İHANET İTİRAFLARI 25-07-2020 09:13 ‘BİZİM ÇOCUKLAR’ VE 15 TEMMUZ 18-07-2020 09:10 OTORİTENİN GÜDÜMÜNDEKİ ULEMA  (2) 11-07-2020 08:43 OTORİTENİN GÜDÜMÜNDEKİ ULEMA  (1) 04-07-2020 09:42 İLKESİZLİĞİN 3Y’Sİ 27-06-2020 09:10 MESCİD-İ AKSA – KURTUBA CAMİ – AYASOFYA 20-06-2020 11:03 DÜNYANIN YENİ PANDEMİSİ 13-06-2020 00:14 ERKEN SEÇİM VE MURPHY KANUNLARI 06-06-2020 12:21 İSLAM COĞRAFYASINDA BAYRAM 30-05-2020 08:55 EVDE BAYRAM VAR 23-05-2020 09:49 NAMÜTENAHİ DARBE DİSKURU 16-05-2020 10:10 TÜRK BASININDA BİR NOSTALJİ 09-05-2020 09:50 MASKESİZ KALDIK GERÇEK YÜZLER GÖRÜNDÜ 02-05-2020 10:39 KORONA VİRÜSLÜ GÜNLERDE ORUÇ 25-04-2020 10:50 KORONA VİRÜS KİME YARADI 18-04-2020 11:46 DÜNYANIN EFENDİLERİ, UŞAKLARI, KÖLELERİ (2) 11-04-2020 13:26 DÜNYANIN EFENDİLERİ, UŞAKLARI, KÖLELERİ 04-04-2020 12:24 KELEBEK ETKİSİ OLARAK KAOS VİRÜSÜ 27-03-2020 12:30 DÜNYANIN YENİ 11 EYLÜLÜ: KORONAVİRÜSÜ MÜ? 22-03-2020 10:52 DÜNYAYI HASTA EDEN VİRÜS 14-03-2020 22:52 DEĞERLİ YALNIZLIK  (!) 08-03-2020 08:22 DEPREM MAĞDURİYETİNDEN MAĞRURİYET ÇIKARMAK 18-02-2020 23:04 ELAZIĞ POZİTİF AYRIMCILIĞI HAKETMİYOR MU? 08-02-2020 00:07 DEPREMİN KAZANANLARI VE KAYBEDENLERİ 02-02-2020 11:29 ….. ERGENEKON – FETÖ – SİYASİ AYAK 28-01-2020 14:21 İŞİNİ YAPMAYA ÇALIŞAN GAZETECİLER GÜNÜ 19-01-2020 09:19 ABD – İRAN ASALET SAVAŞI VE SONRASI 11-01-2020 23:53 TÜRKİYE - LİBYA (MEB) ANLAŞMASI 04-01-2020 00:09 YERLİ MİLLİ ARABAMIZ 30-12-2019 00:05 2019 AKILDA KALANLAR 29-12-2019 09:34 KADIN HAKLARI – İNSAN HAKLARI VE CENGİZ HAN 14-12-2019 08:57 İNTİFADA 07-12-2019 08:37 ŞEHİR TURİZMİNE BİR KATKIDA KANYONLARDAN 30-11-2019 08:46 MUALLİMLİKTEN ÖĞRETMENLİĞE 24 KASIM 23-11-2019 10:20 ŞEREFEİ DEVE SIRTINDA OLANLAR 09-11-2019 09:04 KİTAP FUARI 03-11-2019 09:48 BİR ATEŞKES ANTLAŞMASI VE SONUÇLARI 27-10-2019 10:46 ELAZIĞ VE TURİZM 20-10-2019 09:15 KIZLARIMIZ 13-10-2019 10:26 FİKİR KONDİSYONU SIFIR OLANLAR 28-09-2019 00:04 HOŞGÖRÜ 22-09-2019 09:46 EN ZENGİN MUTFAĞA SAHİBİZ 15-09-2019 09:57 KARŞIMIZDAKİ BEYAZ ÖNLÜKLÜLER DE İNSAN 07-09-2019 09:22 SURİYE VE SURİYELİNİN SORUNLARI 24-08-2019 09:11 ÜTOPYADAN GERÇEĞE AK PARTİ 21-08-2019 09:53 PİŞMAN DEĞİLLER VE OLMAYACAKLAR -2- 10-08-2019 08:33 PİŞMAN DEĞİLLER VE OLMAYACAKLAR -1- 03-08-2019 08:16 TARİH TEKERRÜRDEN İBARETMİŞ 25-07-2019 09:48 AK PARTİ'NİN YAPAMADIĞI YARATICI-YIKIM 13-07-2019 09:07 EKONOMİNİN GÖSTERGELERİ 22-06-2019 23:21 MESELE S-400'LER Mİ? 15-06-2019 08:39 ÖLÜME DAİR 09-06-2019 09:16 MAVİ MARMARA 02-06-2019 09:56 ÜLKELERİN İSLAMİLİK GÖSTERGESİ 25-05-2019 03:30 ORTADOĞU DENKLEMİNDE TÜRKİYE 18-05-2019 10:21 NECAŞİ'NİN ÜLKESİ 11-05-2019 10:44 AK PARTİ – DAVA – SİYASAL İSLAM 03-05-2019 09:03 İLKELER MANİFESTOSU 28-04-2019 09:27 SİYASET SATRANCINDA PİYON VEZİR MÜCADELESİ 21-04-2019 08:28 ELAZIĞ BELEDİYESİ'NDE YENİ DÖNEM 12-04-2019 09:18 2019 ELAZIĞ SEÇİM SONUÇLARI 06-04-2019 10:12 BELEDİYE SEÇİMLERİNDE SEÇECEKLER VE SEÇİLECEKLER İÇİN ÖNEMLİ BİR HATIRLATMA 29-03-2019 09:30 YENİ ZELANDA SALDIRISININ ANA UNSURLARI 22-03-2019 09:20 MESNEVİ'DEN İBRETLİK HİKAYE 16-03-2019 00:17 KADINLAR GÜNÜ ÜZERİNDEN KADIN İSTİSMARI 09-03-2019 08:15 SPESİFİK BİR DARBE 01-03-2019 09:32 İNSANLIĞIN ÇELİŞKİSİ 21-02-2019 09:16 KESNİZANİ – FETÖ- GUADİO 15-02-2019 09:23 MEDENİYET YOLUNDA KİTAP 07-02-2019 10:21 TOPLUMSAL DEPRESYON 01-02-2019 08:55 JEOTERMALİN KALKINMAYA ETKİSİ 24-01-2019 09:04 NİTELİKLİ İNSANLARDAN GERİYE KALANLAR 18-01-2019 09:49 BAŞKA BİR AÇIDAN NAYLON POŞET 10-01-2019 09:45 YENİ BİR YILA GİRERKEN 03-01-2019 09:19 FETÖ'DEN 2. SIZINTI HAREKÂTI 18-12-2018 09:37 31 MART BELEDİYE SEÇİMLERİ ÖNCESİ VE SONRASI ELAZIĞ (2) 11-12-2018 11:00 31 MART BELEDİYE SEÇİMLERİ ÖNCESİ VE SONRASI ELAZIĞ 04-12-2018 09:30 8 KÖŞE ŞAPKAYA YAKIŞMADI 26-11-2018 09:13 OSMANLI FESİNDEN BAŞKANLIK SİSTEMİNE 17-11-2018 22:44 10 KASIM (BİZİM GÜNEŞİMİZ) 12-11-2018 09:28 ULUL EMRE İTAAT FARZ MI? 04-11-2018 09:57 CUMHURİYET 29-10-2018 09:25 İTİBAR MI, PARA MI? 21-10-2018 09:55 İBNİ HALDUN'DAN KISSADAN HİSSE 14-10-2018 08:56 BİR TAVSİYE 06-10-2018 00:12 DİKTATÖRLEŞEN DEMOKRASİ 29-09-2018 12:22 SENTETİK DİNİN SPESİFİK TARİKATI 23-09-2018 08:22 FIRSATSEVERLİK 17-09-2018 09:50 KAOS 09-09-2018 09:58 TİTANİK 1912 - 2018 TÜRKİYE 02-09-2018 09:24 OLMASI GEREKENLER 30-08-2018 09:29 STRATEJİK ÇÖKÜŞ 26-08-2018 09:46 AKIL YOLU ENFEKSİYONU 16-08-2018 10:36 İNSANİ MİRAS 11-08-2018 09:15
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Beşiktaş614
  • 2Trabzonspor614
  • 3Hatayspor613
  • 4Fenerbahçe613
  • 5Altay612
  • 6Konyaspor612
  • 7Alanyaspor612
  • 8Fatih Karagümrük611
  • 9Kayserispor610
  • 10Gaziantep FK68
  • 11Galatasaray68
  • 12Sivasspor66
  • 13Adana Demirspor66
  • 14Yeni Malatyaspor66
  • 15Göztepe65
  • 16Kasımpaşa65
  • 17Antalyaspor65
  • 18Başakşehir FK63
  • 19Giresunspor61
  • 20Çaykur Rizespor61
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA