DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Mehmet AYAZ
Mehmet AYAZ
Giriş Tarihi : 04-07-2020 09:42

OTORİTENİN GÜDÜMÜNDEKİ ULEMA  (1)

Hz Ömer, insanlar hakkında şöyle demiştir;  Dünyayı manen kirleten üç kesim vardır;

İnsanları saptıran idareciler,

Kur’an ilimlerine sahip olmadıkları halde onun adına cedelleşmeye giren cahiller.

Alimlerinzelle (ayak kayması) ve hataları.” (Şuveh, Adil, Müsafirün fi kıtaridDave)

Devletlerin yönetiminde bulunan idarecilerin tarih boyunca toplumların ekonomik yönden değişim ve dönüşümünü gerçekleştirirken, sosyal ve manevi kısmını da din alimleri eliyle gerçekleştirmişlerdir. İdareciler, ulemanın toplum üzerindeki manevi otoritesini hukuksuzluklarına alet etmekten çekinmemişlerdir. Geçmiş dönemlerde saltanatı korumak adına kardeş kavgalarından tutunda düşmanla işbirliği yapıp ihanet etmeye kadar birçok usulsüz uygulamalarda fetva almışlardır.

Hz Ebubekir “Ey insanlar! En iyiniz olmadığım halde yöneticiniz seçildim. İyi yaparsam beni destekleyin. Kötü yapacak olursam, beni yola getirin... Zayıfınız, Allah’ın izniyle hakkını kendisine verinceye dek benim yanımda güçlüdür. Güçlü olan da, Allah’ın izniyle zayıfın hakkı ondan alınıncaya dek benim yanımdadır. Allah yolunda cihadı hiçbiriniz bırakmayın... Allah’a ve Resulü’ne itaat ettiğim sürece siz de bana itaat edin. Allah’a ve Resulü’ne itaat etmezsem, sizin de bana itaat etmeniz gerekmez’’ demişir.

Hz peygamber ve ondan sonra gelen dört halifenin idarecilik hassasiyetleri çok geçmeden saltanat düşkünleri tarafından otoritenin bekası için uygulanmamıştır. İslâm tarihinde eşine az rastlanır bir fitne çıkmış daha sonraki yüzyıllar boyu hainlerin örnek aldığı bir olay vuku bulmuştu.  Hz. Ali’nin şahsın hukukunu ve de adaleti esas kabul eden yaklaşımına karşı Muaviye’nin otoritenin devamlılık endişesini öne çıkaran muhalefetiyle birlikte yaşanmış; Hz. Ali’nin katli ve Hz. Hasan’ın altı aylık bir süre sonunda hilafetten feragati ile birlikte, Peygamberin haber verdiği saltanat devri başlamıştır. Bu devrin en belirgin özelliği otoriteyi önceleyen bir anlayışın ortaya çıkmasıdır. Yine bu dönem “otoritenin selameti için cüz’î hukuklar feda edilir” anlayışı hüküm sürmüştür.

Siyasetin dinî ve içtimai açıdan ilk olarak, günümüz tabiriyle darbe yaparak iktidarı ele geçiren Emevilerle olmuş, iktidarlarını ve siyasî pratiklerini, Allah’ın iradesi, takdiri, kaza ve kaderiyle ilişkilendirmeleriyle başlamıştır. İlk dört halifenin öncelikli meşruiyeti Kureyşi, olmakken, Emeviler döneminde bu meşruiyet inanç temelli belirleme yoluna gidilmiştir. Abbasiler dönemine, bu kaynak doğrudan Allah’ın irade ve ihtiyarına dayanır. Bu durum, daha sonra siyasete ve iktidara kutsallık atfedilmesi ve onların sorgulama dışı bırakılmasıyla sonuçlanmıştır.

Siyasal anlayış bu algılamanın manevî öncüsü hükmündeki kişiler ile otoriteyi önceleyen iktidar ehli arasındaki gerilim, dört mezhep imamının da mevcut iktidarların zulmüne maruz kalmasından da anlaşılabilir. İmam-ı Azam, Emevîlerin saltanatına muhalif bir konumda yer aldığı gibi; Abbasîler döneminde de, başkadılık görevini ‘’saraya yaklaşmayı adalet ve hakikatten uzaklaşma görerek’’ reddettiği için hapse atılmış ve işkence görmüştür. İmam Malik, baskı yoluyla edilen yeminin hükümsüz olacağına dair içtihadı ile –baskıyla alınan bîatın geçersiz, yani ‘sultan halifelerin dinen meşru olmayacağı anlamına geliyordu- bu nedenle Abbasî sultanı Mansur’un işkencesine maruz kalmıştır. İmam Şafiî de, iktidarla olan gerginlik yüzünden kısa süreli bir hapis hayatı yaşamış; asıl çalışmalarını ise, iktidarın nisbeten elini uzatamadığı Mısır’da gerçekleştirmiştir. Ahmed b. Hanbel’inMe’mun’un sarayında eziyet gördüğü, fikrini açıkça savunduğu için darağacının eşiğine geldiği ve yapılan işkenceler sonucu öldüğü tarihi bir gerçektir.

Osmanlı döneminde bu tür gerginliklere rastlamak zor, lakin Akşemsettin ve Molla Gürani gibi iki alimden hareketle, tam bir ahengin söz konusu olduğu söylenebilir. Osmanlı’da tam bağımsız bir ulema ve arifler sınıfının olmayışı ayrı bir tartışma konusudur. Canikli Ali Paşa tarafından kaleme alınan siyasetnâmede, devlet düzeninin bozulmasıyla layık olmayan kişilere verilen devlet görevleri neticesinde bu makamlara gereken itibarın kalmadığı, devletin bir onur ve şeref nişanesi olarak verdiği kaftan ve çelenklerin de artık itibar görmediğinden yakınılmaktadır.

‘’Evvelâ birisi, kaftan ve birisi çelenk. İkisini dahi ol kadar mübtezel ettiler ki, şimdi asla talibi yoktur. İstima‘ımıza göre evâ’ilkimuhârebelerde mezkûr şeyler içün canların fedâ ederler imiş. Bu ‘asrımızda kelle getüren âdeme çelenk teklîf olunsa: “Neyleyim çelengi, bana altun verin” deyücevâb eder oldular. Öyle olunca pâdişâhımıza lâzım olacak, gerek i‘tâ olsun ve gerek refî-‘i şân olsun gâyetle dikkat lâzımdır’’

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Mehmet AYAZ

Mehmet AYAZ

DİĞER YAZILARI FETÖ’DEN İHANET İTİRAFLARI 25-07-2020 09:13 ‘BİZİM ÇOCUKLAR’ VE 15 TEMMUZ 18-07-2020 09:10 OTORİTENİN GÜDÜMÜNDEKİ ULEMA  (2) 11-07-2020 08:43 OTORİTENİN GÜDÜMÜNDEKİ ULEMA  (1) 04-07-2020 09:42 İLKESİZLİĞİN 3Y’Sİ 27-06-2020 09:10 MESCİD-İ AKSA – KURTUBA CAMİ – AYASOFYA 20-06-2020 11:03 DÜNYANIN YENİ PANDEMİSİ 13-06-2020 00:14 ERKEN SEÇİM VE MURPHY KANUNLARI 06-06-2020 12:21 İSLAM COĞRAFYASINDA BAYRAM 30-05-2020 08:55 EVDE BAYRAM VAR 23-05-2020 09:49 NAMÜTENAHİ DARBE DİSKURU 16-05-2020 10:10 TÜRK BASININDA BİR NOSTALJİ 09-05-2020 09:50 MASKESİZ KALDIK GERÇEK YÜZLER GÖRÜNDÜ 02-05-2020 10:39 KORONA VİRÜSLÜ GÜNLERDE ORUÇ 25-04-2020 10:50 KORONA VİRÜS KİME YARADI 18-04-2020 11:46 DÜNYANIN EFENDİLERİ, UŞAKLARI, KÖLELERİ (2) 11-04-2020 13:26 DÜNYANIN EFENDİLERİ, UŞAKLARI, KÖLELERİ 04-04-2020 12:24 KELEBEK ETKİSİ OLARAK KAOS VİRÜSÜ 27-03-2020 12:30 DÜNYANIN YENİ 11 EYLÜLÜ: KORONAVİRÜSÜ MÜ? 22-03-2020 10:52 DÜNYAYI HASTA EDEN VİRÜS 14-03-2020 22:52 DEĞERLİ YALNIZLIK  (!) 08-03-2020 08:22 DEPREM MAĞDURİYETİNDEN MAĞRURİYET ÇIKARMAK 18-02-2020 23:04 ELAZIĞ POZİTİF AYRIMCILIĞI HAKETMİYOR MU? 08-02-2020 00:07 DEPREMİN KAZANANLARI VE KAYBEDENLERİ 02-02-2020 11:29 ….. ERGENEKON – FETÖ – SİYASİ AYAK 28-01-2020 14:21 İŞİNİ YAPMAYA ÇALIŞAN GAZETECİLER GÜNÜ 19-01-2020 09:19 ABD – İRAN ASALET SAVAŞI VE SONRASI 11-01-2020 23:53 TÜRKİYE - LİBYA (MEB) ANLAŞMASI 04-01-2020 00:09 YERLİ MİLLİ ARABAMIZ 30-12-2019 00:05 2019 AKILDA KALANLAR 29-12-2019 09:34 KADIN HAKLARI – İNSAN HAKLARI VE CENGİZ HAN 14-12-2019 08:57 İNTİFADA 07-12-2019 08:37 ŞEHİR TURİZMİNE BİR KATKIDA KANYONLARDAN 30-11-2019 08:46 MUALLİMLİKTEN ÖĞRETMENLİĞE 24 KASIM 23-11-2019 10:20 ŞEREFEİ DEVE SIRTINDA OLANLAR 09-11-2019 09:04 KİTAP FUARI 03-11-2019 09:48 BİR ATEŞKES ANTLAŞMASI VE SONUÇLARI 27-10-2019 10:46 ELAZIĞ VE TURİZM 20-10-2019 09:15 KIZLARIMIZ 13-10-2019 10:26 FİKİR KONDİSYONU SIFIR OLANLAR 28-09-2019 00:04 HOŞGÖRÜ 22-09-2019 09:46 EN ZENGİN MUTFAĞA SAHİBİZ 15-09-2019 09:57 KARŞIMIZDAKİ BEYAZ ÖNLÜKLÜLER DE İNSAN 07-09-2019 09:22 SURİYE VE SURİYELİNİN SORUNLARI 24-08-2019 09:11 ÜTOPYADAN GERÇEĞE AK PARTİ 21-08-2019 09:53 PİŞMAN DEĞİLLER VE OLMAYACAKLAR -2- 10-08-2019 08:33 PİŞMAN DEĞİLLER VE OLMAYACAKLAR -1- 03-08-2019 08:16 TARİH TEKERRÜRDEN İBARETMİŞ 25-07-2019 09:48 AK PARTİ'NİN YAPAMADIĞI YARATICI-YIKIM 13-07-2019 09:07 EKONOMİNİN GÖSTERGELERİ 22-06-2019 23:21 MESELE S-400'LER Mİ? 15-06-2019 08:39 ÖLÜME DAİR 09-06-2019 09:16 MAVİ MARMARA 02-06-2019 09:56 ÜLKELERİN İSLAMİLİK GÖSTERGESİ 25-05-2019 03:30 ORTADOĞU DENKLEMİNDE TÜRKİYE 18-05-2019 10:21 NECAŞİ'NİN ÜLKESİ 11-05-2019 10:44 AK PARTİ – DAVA – SİYASAL İSLAM 03-05-2019 09:03 İLKELER MANİFESTOSU 28-04-2019 09:27 SİYASET SATRANCINDA PİYON VEZİR MÜCADELESİ 21-04-2019 08:28 ELAZIĞ BELEDİYESİ'NDE YENİ DÖNEM 12-04-2019 09:18 2019 ELAZIĞ SEÇİM SONUÇLARI 06-04-2019 10:12 BELEDİYE SEÇİMLERİNDE SEÇECEKLER VE SEÇİLECEKLER İÇİN ÖNEMLİ BİR HATIRLATMA 29-03-2019 09:30 YENİ ZELANDA SALDIRISININ ANA UNSURLARI 22-03-2019 09:20 MESNEVİ'DEN İBRETLİK HİKAYE 16-03-2019 00:17 KADINLAR GÜNÜ ÜZERİNDEN KADIN İSTİSMARI 09-03-2019 08:15 SPESİFİK BİR DARBE 01-03-2019 09:32 İNSANLIĞIN ÇELİŞKİSİ 21-02-2019 09:16 KESNİZANİ – FETÖ- GUADİO 15-02-2019 09:23 MEDENİYET YOLUNDA KİTAP 07-02-2019 10:21 TOPLUMSAL DEPRESYON 01-02-2019 08:55 JEOTERMALİN KALKINMAYA ETKİSİ 24-01-2019 09:04 NİTELİKLİ İNSANLARDAN GERİYE KALANLAR 18-01-2019 09:49 BAŞKA BİR AÇIDAN NAYLON POŞET 10-01-2019 09:45 YENİ BİR YILA GİRERKEN 03-01-2019 09:19 FETÖ'DEN 2. SIZINTI HAREKÂTI 18-12-2018 09:37 31 MART BELEDİYE SEÇİMLERİ ÖNCESİ VE SONRASI ELAZIĞ (2) 11-12-2018 11:00 31 MART BELEDİYE SEÇİMLERİ ÖNCESİ VE SONRASI ELAZIĞ 04-12-2018 09:30 8 KÖŞE ŞAPKAYA YAKIŞMADI 26-11-2018 09:13 OSMANLI FESİNDEN BAŞKANLIK SİSTEMİNE 17-11-2018 22:44 10 KASIM (BİZİM GÜNEŞİMİZ) 12-11-2018 09:28 ULUL EMRE İTAAT FARZ MI? 04-11-2018 09:57 CUMHURİYET 29-10-2018 09:25 İTİBAR MI, PARA MI? 21-10-2018 09:55 İBNİ HALDUN'DAN KISSADAN HİSSE 14-10-2018 08:56 BİR TAVSİYE 06-10-2018 00:12 DİKTATÖRLEŞEN DEMOKRASİ 29-09-2018 12:22 SENTETİK DİNİN SPESİFİK TARİKATI 23-09-2018 08:22 FIRSATSEVERLİK 17-09-2018 09:50 KAOS 09-09-2018 09:58 TİTANİK 1912 - 2018 TÜRKİYE 02-09-2018 09:24 OLMASI GEREKENLER 30-08-2018 09:29 STRATEJİK ÇÖKÜŞ 26-08-2018 09:46 AKIL YOLU ENFEKSİYONU 16-08-2018 10:36 İNSANİ MİRAS 11-08-2018 09:15
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA