DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Beşir İSLAMOĞLU
Beşir İSLAMOĞLU
Giriş Tarihi : 15-12-2020 10:00

21. ASRIN MİHNESİ VE HARİCİYESİ

Mihne, Abbasiler döneminde “halku'l-Kur’n” konusunda bazı kimselerin yönetim tarafından sorguya çekilip eziyet edilmesine ilişkin olaylara denir.

Hariciye ise, dini ve siyasi konularda aşırılığı prensip haline getiren bir fırkadır. Dolayısıyla tarih boyunca, kendileri gibi düşünmeyen ve kendilerine katılmayan herkesi suçlu kabul eden, tahkir eden, küfürle itham eden ve onlara savaş açan fırkalara “hariciye” denilmiştir.

Bilindiği gibi, Nebi as sonrası başta hilafet/siyaset olmak üzere irtidat, kader ve irade, Allah’ın sıfatları, büyük günah işleyenlerin durumu, halku'l-Kur’an, Kur’an ayetlerinin lafız ve mana bütünlüğü gibi konular asırlarca Müslümanlar arasında tartışılmış, halen tartışılmaktadır.

Sadece bu tartışmalar mı? Elbette değil; ulemanın “ehl-i rey (Irak) ve ehl-i hadis (Medine)” şeklinde iki ayrı merkezde ve iki farklı yöntemle çalışmış olması, kelam ve fıkıh merkezli fırkalara ve mezheplere ayılması, zamanla fikirlerin dokunulmaz hale gelmesi, mezhep mensuplarının birbirlerine karşı düşmanlıkları, siyasi yöneticiler tarafından desteklenmesi gibi hadiseler münakaşaları daha da artırmıştır. 

Realite şudur ki Resulullah as sonrası Müslümanlar çeşitli sebeplerle ve çeşitli konularda karşı karşıya gelmiş, birbirleriyle münakaşa etmiş, birbirlerinin fikirlerine saygı duymayarak mihne/eza etmiş ve hatta dinden çıkarılmasına (tekfire) varan ağır fetvalar vermişlerdir.

Bir tane örnek vermek istiyorum.

Muhammed ez-Zühli (ö. 872) adında bir hadis alimi, “Kur’an Allah kelamıdır, mahluk değildir; ancak kulların fiilleri (Kur’an’ı okuyuşları) mahlûktur” diyen İmam Buhari’nin bid’atçı olduğunu söyleyerek ona karşı halkı uyarır, ona gitmemelerini ve ondan hadis dinlememelerini ister. Sonuçta -bu şiddetçi tavrıyla- herkesin hadiste otorite kabul ettiği Buhari’yi “Kur’an’ın mahluk oluşu” konusunda suçlu ilan ederek sürgüne gönderir. (Buhari’nin bu sürgünde öldüğü söylenir.)

Muhammed ez-Zühli daha ileri giderek;

Kur’an’ın mahluk olduğunu söyleyen bir kimsenin imandan çıkıp küfre gireceğini, karısının kendisinden boşanmış olacağını, tövbeye davet edileceğini, tövbe etmemesi halinde öldürüleceğini, mal ve mülkünün Müslümanlar arasında ganimet olarak dağıtılacağını, cenazesinin Müslüman mezarlığına gömülmeyeceğini savunur. (Bak. İslam Ansk.) (İşte, çağdaş hariciye ve İşidçilere fetva/kaynak…!)

Görüldüğü gibi, bir dönem “Kur’an mahluktur” demeyenler mihne/eziyet görmüş, sonra da yönetim değişince “Kur’an mahluktur” diyenler mihne/eziyet görmüştür.

Şimdi, tarihten ders çıkarmak istemeyen ve halen fikir bazında tartışıp kardeşlerini töhmet altında bırakan, tahkir eden, eziyet veren, hatta tekfir eden (çağdaş mihneci ve hariciyeci) Müslüman kardeşlerimize soralım;

“Allah’ın ayetlerini farklı anlamayı hangi ayet yasaklamıştır? Her insanın Kur’an’ı farklı (hatta absürt dahi olsa) anlama hakkı yok mu?

Yahut sizin, ayetleri mutlak doğru anladığınıza, diğerlerinin yanlış anladığına dair size vahiy mi geliyor?

Siz kendinizi ilah yerine (hadi yumuşatalım), Resul yerine mi koyuyorsunuz?

Allah’ın size vermediği bir yetkiyi nasıl Allah adına kullanarak insanların kendiniz gibi düşünmesini, bilgilenmesini ve inanmasını istersiniz? Şiddet uygulama, tahkir etme, tekfir etme, susturma, cezalandırma yetkisini/emrini Allah’ın hangi ayetinden alıyorsunuz?

Hayır! Allah, ayetleri ve dolayısıyla dini yanlış anlayanlara “müeyyide uygulayın, onları cezalandırın” şeklinde hiçbir uyarısı yoktur. Tam tersine “içtihadında/görüşünde yanılırsa, yine bir sevap vardır” şeklinde Nebi’nin bir ifadesi vardır.

Dolayısıyla eğer Allah’ın emirlerine göre hareket edecekseniz, Müslüman kardeşinizin yanlışını gördüğünüzde, -tahkir ve tekfir ederek değil- güzel bir dille eleştirerek doğru bildiğinizi söylersiniz. Düşüncesinden ve bilgisinden dolayı asla cezalandıramazsınız. Zaten Allah, kimlerin cezalandırılması gerektiğini Kitabında açıkça belirtmiştir. O suçlar da ölüm, hırsızlık, zina gibi birkaç suçtur ki onu da şahıs değil, ululemr/devlet yerine getirir.

M. Öztürk’ün ve benzer hocaların, Kur’an’la ilgili dile getirdiği mevzu, -asla ontolojik bir mevzu değil- “vahyin indirilişi” ile ilgili ilmi/akademik bir mevzudur. Vahyin geliş şekillerini tartışan biri hakkında, “Kur’an Allah’ın kitabı değildir” dedi, diyerek tekfir ederseniz, o sizin cehaletinizi ve taassubunuzu gösterir; zira Kur’an’da bu ve benzer konular, her zaman uzmanları tarafından ele alınarak ayrıntılı bir şekilde tartışılmıştır. Hiçbir müfessir, kendi gibi düşünmeyenleri tahkir ve tekfir etmemiş, birbirlerinden yararlanarak “hayır” dualarında bulunmuşlardır.

Bilinsin ki “son saat” gelene dek konunun uzmanları, Kur’an’ı daha iyi anlamak ve mesajlarını çağa taşımak için yorumlayıp tartışacaklardır. Bu tartışmalarda çok yararlı açılımlar da olacak, çok absürt fikirler de olacaktır; ama hangisi olursa olsun, tahkir ve tekfir sebebi olmamalıdır. Zaten tahkir ve tekfir edenler, akademik anlamda yetersiz, hikmetsiz ve ilim ahlakına sahip olmayan ön yargılı kimselerden başkaları değildir.     

Evet, Kur’an bir hazinedir. Müslüman olsun olmasın (çünkü bütün insanlara inmiştir), her insan, bu hazineden imkan ve kapasitesi kadar yararlanmaya hak sahibidir. Dolayısıyla taassupla hareket ederek Allah’ın, “müminler için şifa ve rahmet” (İsra 82) olarak indirdiği Kur’an’ı, mihne ve hariciye (şiddet) kaynağı haline getirmek büyük bir suçtur.

Müslüman kardeşlerimden talebim şudur:

gelin, -yanlış dahi olsa- ilimle/bilimle uğraşan, fikir üreten kimseler üzerinde değil, Müslümanların –hatta insanlığın- temel sorunları üzerinde yoğunlaşalım ve soralım birbirimize;

Niçin bugün Müslümanlar sekiz milyar karşısında kötü bir intibaya sahiptir?

Niçin tahrif olmamış İlahi bir kaynağa sahip olduğumuz halde dünyaya önderlik yapamıyoruz?

Niçin ezilmiş yoksul Müslümanlara çare olamıyoruz da bizden kaçarak Hristiyan alemine sığınmaktadırlar?

Niçin çok basit ve anlamsız tartışmalarla sürekli kendi aramızda kavga edip duruyoruz?

Niçin Müslümanların isimleri sürekli terörle anılmaktadır?

Niçin insan hakları, özgürlükler ve gelişmişlik konusunda dünyanın lideri değiliz?

Niçin insanlık için üretim yapamıyoruz ve sürekli tüketiyoruz? (Covid aşısını hangi ülkeden aldığımıza bakalım)

“Niçin”leri saymakla bitiremeyiz. Hakikat şudur ki dünya Müslümanları çok basit işlerle/fikirlerle meşgul olmakta, kendi aralarında peş para etmez mevzularda kavga etmekte, kendi kaynak ve imkanlarını hakkıyla kullanamamakta, kendi sorumluluklarını yerine getirememektedir. Bu bir marazdır; bu marazdan kurtulup hem Rabbine ve hem de insanlığa karşı sorumluluklarını yerine getirebilmeleri için, geniş çaplı bir reform/tecdid hareketine ihtiyaçları vardır.

Reform/tecdid dediğim şey,  sağlam bir inanç ve dünyada geçerli olan paradigmaya (yöntem, bilim ve kültüre) sahip olmaktır. Yani, insanlığa değer katan ve hizmet eden bütün ilim/bilim dallarından yararlanarak dünyaya önderlik yapma zorunluluğumuz vardır. 

(Hatırlayın! Allah, “siz insanlık için çıkarılmış hayırlı bir ümmetsiniz” buyuruyordu. (Al-i İmran 110) Soralım; sahiden öyle miyiz?)

Allah’ın istediği yerde ve konumda olmamız için, her şeyden önce mihne, hariciye, şarkiye (kavga, tekfir, tahkir, şiddet) yanlısı ilkel ve bedevi grupların aklıyla hareket etmemeli ve onlarla asla adımız anılmamalıdır. Nebi as gibi “Medine/medeniyet kültürünü yeniden inşa edip dünyaya ihraç etmemiz lazım.

Evet, bütün bunları yapabilmemiz için, öncelikle Kur’an/din üzerinden kavgayı bırakmamız lazım. Bu ilk adımı atmadığımız sürece başarılı olamayız ve dolayısıyla rahmete ve selamete çıkmayız. inanmıyorsanız tarihte yaşananlara ve Kur’an’ın ne dediğine bir daha tarafsız bir gözlükle bakın!

Konuyu İbrahim as’ın yaptığı bir dua ile sonlandıralım:

“Rabbim! Bana hikmet (doğru ile yanlışı ayırabilme yeteneği) ver ve beni Salihler arasına kat!”  (Şuara 83)

Selam ve muhabbetlerimle…

NELER SÖYLENDİ?
@
Beşir İSLAMOĞLU

Beşir İSLAMOĞLU

DİĞER YAZILARI RESULULLAH AS’DAN SONRA YAŞANAN HADİSELER, ONUN MESAJINI (YOLUNU) DEĞİŞTİRMİŞTİR/SAPTIRMIŞTIR (1) 14-09-2021 07:41 HAK GASPI, İBADETLERİN KAZANCINI TÜKETİR 02-09-2021 08:35 AHLAKIN ŞARTI KAÇTIR? 26-08-2021 11:08 HER İYİ MÜSLÜMAN, AYNI ZAMANDA İYİ İNSANDIR 17-08-2021 11:24 KURBAN İBADETİNİ (KURBAN ETMEDEN!) DOĞRU ANLAMAK (2) 09-08-2021 07:56 HAYVANLAR İHTİYAÇ ÜZERİNE KESİLİR; GELENEĞE KURBAN EDİLEMEZ (1) 02-08-2021 21:51 KUR’AN’IN HÜKÜMLERİNDE TAHRİFAT YAPMAK, “DİNE KARŞI DİN” UYDURMAKTIR (6) 27-07-2021 09:22 KUR’AN’IN HÜKÜMLERİNDE TAHRİFAT YAPMAK, “DİNE KARŞI DİN” UYDURMAKTIR (5) 19-07-2021 08:58 DİNDE TAHRİFAT YAPMAK, APAÇIK BİR BÜHTANDIR (4) 13-07-2021 08:26 DİNDE TAHRİFAT YAPMAK, APAÇIK BİR GÜNAHTIR (3) 05-07-2021 08:06 DİNLERİ İLE İLGİLİ UYDURDUKLARI KENDİLERİNİ ALDATMIŞTI (2) 29-06-2021 11:32 DİNLERİ İLE İLGİLİ UYDURDUKLARI KENDİLERİNİ ALDATMIŞTI (1) 21-06-2021 08:17 İNSAN HAYATININ GÜVENCESİ KISASTIR 14-06-2021 08:02 İNSANCA YAŞAMANIN ÖN KOŞULU, NESİL EMNİYETİDİR 07-06-2021 08:37 ER KİŞİ NİYETİNE… 27-05-2021 08:26 AKILLA TEMELLENDİRİLMEYEN İMAN, KOFTUR (2) 17-05-2021 08:11 VAHİY VE AKILLA TEMELLENDİRİLMEYEN İMAN, KOFTUR (1) 10-05-2021 08:34 GÜÇLÜNÜN YANINDA YER ALMAK… 03-05-2021 08:25 MESAFE, MASKE VE TEMİZLİK SADECE CORONAVİRÜSE KARŞI DEĞİL… 26-04-2021 07:42 MÜSLÜMANLAR KİMLİK KRİZİ Mİ YAŞIYOR; YOKSA SAHTE KİMLİK Mİ TAŞIYOR? 16-04-2021 08:19 İBN RÜŞD MÜKTESEBATININ TEMELİ AKILDIR 05-04-2021 07:55 İMAM GAZALİ’Yİ DOĞRU ANLAMAK 30-03-2021 07:24 BİLİM GELİŞTİKÇE DİN TASAVVURU DA DEĞİŞİR 22-03-2021 08:13 DAVA SAHİPLERİ NERDESİNİZ?  14-03-2021 23:57 ŞAHİTLİK, (ŞEHİTLİK), HAK VE ADALETİN GERÇEKLEŞMESİ İÇİNDİR 08-03-2021 07:43 GÖREVİMİZ “İMAN SORGULAMAK” DEĞİL, ZULMÜ SORGULAMAKTIR 02-03-2021 08:05 “KALUU BELA” ALLAH İLE AHİTLEŞMEKTİR. BAKIN NASIL! 22-02-2021 08:24 DİNDE ASLOLAN AMAÇTIR, ARAÇ DEĞİLDİR 15-02-2021 07:42 DİNİ 21. ASRIN AKLIYLA ANLAMAK/YORUMLAMAK 08-02-2021 09:27 İNSANIN ONURUYLA YAŞAMASI İÇİN EN TEMEL İHTİYAÇ SAĞLIK VE İAŞEDİR 01-02-2021 09:21 ALLAH’IN HAKKINI KORUMAK, YARATILANLARIN HAKKINI KORUMAKLA MÜMKÜN OLACAKTIR; O DA İLAHİ/ADİL SİSTEMİ AYAKTA TUTMAKLA ANCAK SAĞLANIR 25-01-2021 09:30 SİZ, SELEFİLİĞİN HANGİ KOLUNDANSINIZ? 19-01-2021 09:05 ALLAH ÖVGÜ DEĞİL, HAMD İSTEMEKTEDİR 11-01-2021 09:54 EN BÜYÜK KÖRLÜK, NANKÖRLÜKTÜR; O DA KÜFÜRDÜR 04-01-2021 00:24 MENFAAT TATLIDIR, İLKE TANIMAZ! 28-12-2020 11:22 ALLAH UYARMADAN CEZALANDIRIR MI? UYARILMAMIŞ TOPLUM VAR MI? PEKİ 14 ASIRDIR ELÇİ GELMEDİ; BU İNSANLARI KİM UYARMAKTADIR? 22-12-2020 00:29 21. ASRIN MİHNESİ VE HARİCİYESİ 15-12-2020 10:00 RABBİN “OKU” DİYOR. OKUYOR MUSUN, KİMİN ADINA? 10-12-2020 10:01 İSLAMDA İTTİBA KİŞİLERE DEĞİL, DELİLLEREDİR 30-11-2020 08:31 “KEŞKE TOPRAK OLSAYDIM” DEMEDEN ÖNCE… 23-11-2020 09:27 ÖLÜM YOK OLUŞ DEĞİL, YAPTIKLARIMIZLA YÜZLEŞMEKTİR 16-11-2020 09:52 MAKAM, AHLAK İLE DEĞER KAZANIR 09-11-2020 07:59 EN DİNDAR OLANLAR DİNİ EN AZ BİLENLER MİDİR? 03-11-2020 07:52 DEVLETİN BEKASI ANCAK ADALETLE SAĞLANIR 26-10-2020 08:03 YÜZ KIZARTICI BİR OLAY İSLAM’A MAL EDİLEBİLİR Mİ? 19-10-2020 07:55 HALKI MÜSLÜMAN OLAN ÜLKELERİN DEVLET YÖNETİMİ NİÇİN İSLAMİ DEĞİLDİR? 12-10-2020 08:25 “KUR’AN DA RİVAYETLE GELDİ” DEMEK, ONA ŞAİBE KATMAKTIR 05-10-2020 07:37 TOPLUMUN SORUNLARINI KİM, NASIL ÇÖZECEK? 28-09-2020 08:55 TÜM ÇABALAR DAHA İYİ BİR GENÇLİK VE GELECEK İÇİN OLMALIDIR 21-09-2020 08:22 RESULULLAH AS, ALLAH’IN HÜKÜMLERİNE KARŞI ALTERNATİF HÜKÜMLER GETİRİR Mİ ? (2) 14-09-2020 19:10 PANDEMİ GÜNLERİNDE EĞİTİM-ÖĞRETİM DURDURULMALI MI? 03-09-2020 12:45 RESULULLAH AS, ALLAH’IN HÜKÜMLERİNE KARŞI ALTERNATİF HÜKÜMLER GETİRİR Mİ? (1) 27-08-2020 10:08 NİMETLERİ ELLERİNİN ALTINDAKİLERLE PAYLAŞMAYNLAR, EŞİT DURUMA GELMEKTEN Mİ KORKUYORLAR! 20-08-2020 08:39 . “MEAL OKUMAYIN” DEMEK, “ALLAH’I DİNLEMEYİN” DEMEKTİR 11-08-2020 08:36 ESKİ TARZ BAYRAMLAR ARTIK MUTLU KILMIYOR; SAHİ SENİ MUTLU KILAN NEDİR? 04-08-2020 09:12 YÜZ YIL ÖLÜ KALDIKTAN SONRA TEKRAR DİRİLMEK… 27-07-2020 10:18 GAYBİ KONULAR AKLIN KONUSU DEĞİL Mİ? 21-07-2020 00:15 İBN RÜŞD FELSEFESİ YAŞATILABİLİR Mİ? 14-07-2020 08:06 LANET NEDİR, KİMLERE LANET EDİLMŞİTİR? 06-07-2020 08:29 TOPLUMSAL HELAKİN SEBEBİ İNANÇSIZLIK DEĞİL, İFSATTIR 30-06-2020 08:15 TELKİN ÖLÜYE DEĞİL, DİRİYE YAPILIR 23-06-2020 08:01 ANNELERİN HUKUKU NE ZAMAN KORUNACAK! 16-06-2020 08:25 NAMAZLARIN KISALTILMASI, YAYA VE BİNEK ÜZERİNDE KILINMASI VE CEM EDİLMESİ 08-06-2020 08:29 BİR İNSANI YAŞATAN, BÜTÜN İNSANLARI YAŞATMIŞ GİBİDİR 02-06-2020 08:21 HAYDİ KENDİMİZLE YÜZLEŞELİM; COVİD-19’U FIRSATA ÇEVİRELİM! 22-05-2020 09:43 DÜNYA NİZAMINI AYAKTA TUTAN ÜÇ GÜÇ: KİTAP, MİZAN, DEMİR 12-05-2020 10:08 MUSİBETLER ANCAK BİR USUL VE YÖNTEMLE HAL EDİLİR 05-05-2020 09:43 ORUÇ TUTMAKTAN MAKSAT, SORUMLULUK BİLİNCİ KAZANMAKTIR 28-04-2020 10:14 “KENDİMİZ İÇİN SEVİP İSTEDİĞİMİZİ, MASUM İNSANLAR İÇİN DE SEVİP İSTEMEDİKÇE, GÜVEN İÇİNDE OLAMAYIZ” 20-04-2020 09:23 CORONA VİRÜSÜNÜ İBRET NAZARIYLA OKUMAK 14-04-2020 09:49 DUA 07-04-2020 10:17 AFAT VE FELAKETLERE KARŞI TEDBİR İKİ TÜRLÜDÜR 30-03-2020 09:21 KADER, BELA (BLV), FİTNE, NASİP, KISMET AYNI ŞEYLER Mİ? (4) 24-03-2020 10:16 KADER, BELA (BLV), FİTNE, NASİP, KISMET, AYNI ŞEYLER Mİ? (3) 17-03-2020 09:28 KADER, NASİP, KISMET, İMTİHAN AYNI ŞEYLER Mİ? (2) 09-03-2020 09:30 KADER, NASİP, KISMET, İMTİHAN AYNI ŞEYLER Mİ? (1) 02-03-2020 08:31 MUHAMMED AS’I RABBİ TERBİYE ETTİ; YA BİZİ KİM TERBİYE ETMEKTEDİR? 25-02-2020 00:09 UYDUK HAZIR OLAN BATILA 18-02-2020 23:06 CAMİ VE MESCİDLERİ FONKSİYONEL HALE GETİRMEK 11-02-2020 10:15 DEPREMİ TEDEBBÜRLE OKUMAK! 03-02-2020 00:37 MEHDİ BEKLEMEK, GELECEĞİ İNŞA ETMEKTEN KAÇMAKTIR 28-01-2020 00:55 HAC İBADETİ VE DİYANET’İN SORUMLULUKLARI 21-01-2020 08:36 GÜNÜMÜZÜN OKÇULARI DA MEVZİLERİNİ TERK ETTİLER 13-01-2020 08:33 GÜZEL/İYİ OLAN HER ŞEY, RABBİMİZİ HATIRLATMALIDIR 06-01-2020 08:22 YOBAZLIK İNSANLIĞIN BAŞ BELASIDIR 30-12-2019 00:04 İSRAİL KAVRAMI YAKUP AS’IN İSMİ MİDİR? 16-12-2019 00:06 KENDİMİZ OLMAK ZORUNDAYIZ 09-12-2019 12:15 İBLİS HAKLI ÇIKTI 02-12-2019 08:40 ALLAH’IN RAZI OLACAĞI HAYAT İKİ CEPHELİDİR 25-11-2019 08:34 AHLAKLI OLMAK, DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKMAKTIR (2) 18-11-2019 08:20 AHLAKLI OLMAK, DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKMAKTIR (1) 09-11-2019 09:03
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Beşiktaş513
  • 2Trabzonspor513
  • 3Konyaspor511
  • 4Hatayspor510
  • 5Fatih Karagümrük510
  • 6Fenerbahçe510
  • 7Altay59
  • 8Alanyaspor59
  • 9Galatasaray58
  • 10Kayserispor57
  • 11Yeni Malatyaspor56
  • 12Göztepe55
  • 13Gaziantep FK55
  • 14Kasımpaşa55
  • 15Adana Demirspor55
  • 16Antalyaspor54
  • 17Sivasspor53
  • 18Başakşehir FK53
  • 19Giresunspor51
  • 20Çaykur Rizespor51
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA