DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Beşir İSLAMOĞLU
Beşir İSLAMOĞLU
Giriş Tarihi : 22-03-2021 08:13

BİLİM GELİŞTİKÇE DİN TASAVVURU DA DEĞİŞİR

Konunun doğru anlaşılabilmesi için önce din, ilim ve bilim kavramları üzerinde kısaca duralım.

Din, -kısaca- insanların hayatlarını düzenleyen kurallar bütünüdür.

İlim ise, kainat ve içindeki varlıklar ile ilgili bilgilerdir. Bu bilginin bir kısmı kainatın sahibi tarafından verilmekte, diğer kısmı da insanların kendi imkanlarıyla ürettikleridir. Bilgi, ister ilahi (vahiy yoluyla) olsun, ister beşeri olsun, elde edilen bütün sahih bilgiler ilimdir, aynı zamanda da bilimdir; zira her türlü bilim, aynı zamanda ilimdir. Zaten bilim, ilim kavramının Türkçesidir.    

Başta şunu belirtelim ki İmam Gazali’nin, ilimleri “dini ve dünyevi” şeklinde tasnif etmesi ve bu tasnifin İslam dünyasında genel itibariyle kabul görmesi isabetli olmamıştır. Bu tasnif, ilimlerin doğru anlaşılmasını ve ilerlemesini engellemiş ve ilim dünyası için büyük bir kayıp olmuştur. Bu sebeple o günden beri -tabir caizse- ilimlerin iki yakası bir araya gelmemiştir

Bilindiği gibi Allah’ın, “tenzili” ve “tekvini” olmak üzere iki kitabı vardır. Tenzili olarak inen ayetler Mushaf kitabında, Tekvini olarak yaratılan varlıklar da kainat kitabında yer almaktadır. Her ikisi de Allah’ın ayetleridir ve ilmidir. Her iki kitap da aynı hakikatin ayrı yönleri olarak alınmalıdır. Dolayısıyla, canlı veya cansız tüm varlıklar Allah’ın ayetleridir; bu ayetleri inceleyenler de alimdir, bilim insanıdır.

Güneş, ay ve diğer gezegenleri (ayetlerle) inceleyen bilim adamı fizik-astronomi alimidir. İnsanları inceleyen biyoloji, hayvanları inceleyen zooloji, bitkileri inceleyen de botanik alimidir. Hepsine ilim/bilim adamı denir.

Yine, Mushaftaki ayetleri inceleyene müfessir, hadisleri inceleyene muhaddis, fıkıh ilmini inceleyene de fıkıh alimi denir. Kainatta incelenmesi gereken binlerce alan/varlık vardır. Kişi hangi alanda ihtisas yapıyorsa, o alanın alimi olarak kabul edilir.

Esasen ilim ile bilim arasında bir ayırımın yapılması doğru olmadığı gibi, din ile bilim arasında da bir ayırım yapılamaz; zira akıl ve deneye dayalı olan bilim, Allah’ın tekvini kitabı olan kainat ayetlerini (dini) inceler. Allah’ın tenzili ve tekvini kitapları arasında bir çelişkinin olması nasıl imkansız ise,  din ile bilim arasında çelişki de imkansızdır. . Esasen bilim, dinin bir parçasıdır.Dolayısıyla din ile bilim arasında da asla bir tezat yoktur ve biri diğerine engel teşkil etmez.

Peki, ilim/Bilim ile din arasında çatışmanın olduğu nasıl uyduruldu?

Tarihe baktığımızda, bu düşüncenin ortaçağ Kilise inancına ait olduğunu rahatlıkla görebiliriz. Bilindiği üzere Ortaçağ’da tahrif edilmiş bir Hristiyanlık dini vardı. Bu dinin merkezinde kilise, yani din adamları vardı ve ayrıcalıklı bir statüye sahiplerdi. Avrupa’da devlet yapısına bile bu din adamları hakimdi. Kilisenin koyduğu kurallar ve din adamlarının sözü otorite kabul edilirdi.

İşte bütün ilmi ve bilimsel çalışmaları denetleyen o dönemin din adamları, yapılan birçok bilimsel çalışmayı –dine aykırı görerek- yasaklamış ve bilim adamlarını da cezalandırmıştır.

Bilim ve kilise arasındaki çatışmayı en net gösteren olaylardan biri Galileo’nun cezalandırılmasıdır. Din adamları (Kilise), Galileo’nun fikirlerini kutsal kitaba aykırı bularak, 1633 yılında yargılamış ve ömür boyu hapse mahkum etmiştir.

(Galileo; rönesansın bilimsel devrimine büyük katkıda bulunan ve gözlemsel astronomi, modern fizik ve bilimin babası kabul edilen bir bilim adamıdır.)

Kabul etmek gerekir ki bilim/ilim geliştikçe, ona paralel olarak insanların “din tasavvuru” da olumlu yönde değişmektedir. Rönesansın bilimsel devrimi, nasıl Ortaçağ Hristiyan din tasavvurunu değiştirdiyse, Müslümanların bilim/ilimde ilerlemesi de Müslümanların din tasavvurunu değiştirecektir. Bizdekinin adı “Rönesans” değil, “ihya-i ulumu-d Din” olacaktır. Tabi bu ihya, Gazali’in ihyasından çok farklı ve “hakiki ihya (diriliş)” olacaktır.

Şimdi, ilim/bilimin gelişmesiyle Müslüman tasavvurunun nasıl değiştiğine dair birkaç basit örnek verelim.

1. Geçmiş tarihlerde “Allah, bir kral gibi arşa/tahta oturmuş, oradan talimat veriyor” zan edilirdi. Kainatla ilgili ilim gelişince, Allah’ın, bir kral olmadığı, tüm kainata sistemini yerleştiren, (bir tür determinizm) takip eden, yenileyen ve varlığını/gücünü bütün yarattıklarında gösteren halikul bari ve hayyul kayyum olduğu açık bir şekilde anlaşıldı.

2. Geçmişte “Allah’ın yarattığı dünya düz bir tepsi gibi” düşünülürdü; Oysa bilim, dünyanın küre şeklinde yuvarlak ve hem kendi ekseni etrafında hem de güneşin etrafında dönen bir gezegen olduğunu ispatladı.

3. Geçmişte kainat ve içindekilere, Allah, “ol” diye emri verir, onlar da anında oluverir” şeklinde anlaşılırdı; oysa bilim, evrenin milyonlarca yıllık sürede tekamül ettiğini ve her bir varlığın tekamül/evrim süreci olduğunu ortaya çıkardı.

4. Geçmişte “melekler, kağıt kalem eline alarak insanların eylemlerini kayıt altına alır” şeklinde bilinirdi; ancak teknolojinin ürettiği kameralar, kayıt sisteminin nasıl çalıştığını ve dolayısıyla meleklerin de sistemin bir parçası olduğu ve bu sistemle her şeyin kayıt altına alındığı bilinmiş oldu.

5. Geçmişte “şeytanlar/cinler gece gündüz etrafımızda dolaşan biyolojik varlıklar” olarak bilinirken, anlaşıldı ki “şeytan” denilen varlığın, yaratılışımızda benliğimize yerleştirilen kötü kodlar/güçler olduğu anlaşıldı. Kendimize sahip çıkmazsak, bu şeytani güçler bizi saptırırlar.

6. Geçmişte “şirk/Allah’a ortak koşma, sadece ilkel putların önünde eğilmek, onlardan yardım istemek” şeklinde kabul edilirdi; görüldü ki şirk, sadece putlara tapmak değil, Allah’a ait her hangi bir yetkiyi ve tasarrufu kullanmak veya birine vermek de şirktir.

7. Geçmişte “kader, Allah’ın ezelde/başlangıçta başımıza gelecekleri yazıp belirleyen bir alın yazısı” olarak kabul edilirdi; oysa anlaşıldı ki kader, Allah’ın kainata yerleştirdiği sistem/yasalardır. (her canlının ölümlü olması, güneş, ay, yıldız gibi cisimlerin bir kaderle/yasayla çalışması gibi)

8. Geçmişteki, bireysel içtihatlarla ahkam kesip yüzlerce “haram” ortaya koyma ve “bireysel içtihatları (mezhepleri) dinleştirme” yanlışlığını bugün daha iyi anlayabilmekteyiz.  Halbuki mezhepler (içtihatlar) din değil, dinden anladıklarıdır. Allah’ın haram kıldığı hayvanlar bir elin parmak sayılarını geçmez. Asıl haramlık; haksız kazançtır, hak etmediğini ele geçirmektir.

Kaldı ki “yeni haramlar” konulacak ise, konunun uzmanlarından oluşan bir komisyon tarafından belirlenmelidir. Bir kişinin içtihadıyla haramlar belirlenemez. (mesela tüp bebek gibi)

9. Geçmişte, taharet (abdest, boy abdesti) için 40-50 sayfa kitap okumak gerekirdi/okutuyorlardı. Bugün artık, abdest için onlarca sayfa okumaya gerek kalmadı. Çocuklar bile bir kez görmeyle öğrenmektedirler. Benzer şekilde namaz, oruç, hac gibi ibadetler için yazılmış ciltler dolusu bilgilerin de pek bir anlamı kalmamıştır. Bu ibadetleri bir kez yerine getirmek yeterli olmaktadır. Belki sadece kısa notlara ihtiyaç duyulacaktır.

10. Başta namaz olmak üzere diğer ibadetlerin “geleneksel haliyle” bizzat Resulullah as tarafından yerine getirildiği bilinirdi. İlim geliştikçe görüldü ki pek çok uygulama başkaları tarafından sonradan eklenmiştir. Mesela, 2+2 olan yatsı namazı 13 rekata çıkartılması gibi. Böylece olunca da ibadetin keyfiyeti (kalite, nitelik) kayboldu;  kemiyet (miktar, sayı) ön plana çıktı.

Yine, geçmişte Arapça veya Osmanlıca bir risale/hikayeden bir bölüm okunduğunda “din” zan edilirdi ve Müslümanlar bu hikayelerle uyutulurdu. Bugün artık İlim/bilimin aydınlığında bu tür bilgi ve hikayelerin din olmadığı rahatlıkla bilinmektedir.

İnanıyorum ki gerçek anlamda ilim/bilim ne kadar gelişirse, din tasavvurumuz da aynı oranda gelişecek ve bütün batıl ve hurafe bilgilerden de uzaklaşmış olacağız.

“Dini, her türlü batıldan arındırıp, sadece Allah’a özgü kılanlara selam olsun…”

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Beşir İSLAMOĞLU

Beşir İSLAMOĞLU

DİĞER YAZILARI RESULULLAH AS’DAN SONRA YAŞANAN HADİSELER, ONUN MESAJINI (YOLUNU) DEĞİŞTİRMİŞTİR/SAPTIRMIŞTIR (1) 14-09-2021 07:41 HAK GASPI, İBADETLERİN KAZANCINI TÜKETİR 02-09-2021 08:35 AHLAKIN ŞARTI KAÇTIR? 26-08-2021 11:08 HER İYİ MÜSLÜMAN, AYNI ZAMANDA İYİ İNSANDIR 17-08-2021 11:24 KURBAN İBADETİNİ (KURBAN ETMEDEN!) DOĞRU ANLAMAK (2) 09-08-2021 07:56 HAYVANLAR İHTİYAÇ ÜZERİNE KESİLİR; GELENEĞE KURBAN EDİLEMEZ (1) 02-08-2021 21:51 KUR’AN’IN HÜKÜMLERİNDE TAHRİFAT YAPMAK, “DİNE KARŞI DİN” UYDURMAKTIR (6) 27-07-2021 09:22 KUR’AN’IN HÜKÜMLERİNDE TAHRİFAT YAPMAK, “DİNE KARŞI DİN” UYDURMAKTIR (5) 19-07-2021 08:58 DİNDE TAHRİFAT YAPMAK, APAÇIK BİR BÜHTANDIR (4) 13-07-2021 08:26 DİNDE TAHRİFAT YAPMAK, APAÇIK BİR GÜNAHTIR (3) 05-07-2021 08:06 DİNLERİ İLE İLGİLİ UYDURDUKLARI KENDİLERİNİ ALDATMIŞTI (2) 29-06-2021 11:32 DİNLERİ İLE İLGİLİ UYDURDUKLARI KENDİLERİNİ ALDATMIŞTI (1) 21-06-2021 08:17 İNSAN HAYATININ GÜVENCESİ KISASTIR 14-06-2021 08:02 İNSANCA YAŞAMANIN ÖN KOŞULU, NESİL EMNİYETİDİR 07-06-2021 08:37 ER KİŞİ NİYETİNE… 27-05-2021 08:26 AKILLA TEMELLENDİRİLMEYEN İMAN, KOFTUR (2) 17-05-2021 08:11 VAHİY VE AKILLA TEMELLENDİRİLMEYEN İMAN, KOFTUR (1) 10-05-2021 08:34 GÜÇLÜNÜN YANINDA YER ALMAK… 03-05-2021 08:25 MESAFE, MASKE VE TEMİZLİK SADECE CORONAVİRÜSE KARŞI DEĞİL… 26-04-2021 07:42 MÜSLÜMANLAR KİMLİK KRİZİ Mİ YAŞIYOR; YOKSA SAHTE KİMLİK Mİ TAŞIYOR? 16-04-2021 08:19 İBN RÜŞD MÜKTESEBATININ TEMELİ AKILDIR 05-04-2021 07:55 İMAM GAZALİ’Yİ DOĞRU ANLAMAK 30-03-2021 07:24 BİLİM GELİŞTİKÇE DİN TASAVVURU DA DEĞİŞİR 22-03-2021 08:13 DAVA SAHİPLERİ NERDESİNİZ?  14-03-2021 23:57 ŞAHİTLİK, (ŞEHİTLİK), HAK VE ADALETİN GERÇEKLEŞMESİ İÇİNDİR 08-03-2021 07:43 GÖREVİMİZ “İMAN SORGULAMAK” DEĞİL, ZULMÜ SORGULAMAKTIR 02-03-2021 08:05 “KALUU BELA” ALLAH İLE AHİTLEŞMEKTİR. BAKIN NASIL! 22-02-2021 08:24 DİNDE ASLOLAN AMAÇTIR, ARAÇ DEĞİLDİR 15-02-2021 07:42 DİNİ 21. ASRIN AKLIYLA ANLAMAK/YORUMLAMAK 08-02-2021 09:27 İNSANIN ONURUYLA YAŞAMASI İÇİN EN TEMEL İHTİYAÇ SAĞLIK VE İAŞEDİR 01-02-2021 09:21 ALLAH’IN HAKKINI KORUMAK, YARATILANLARIN HAKKINI KORUMAKLA MÜMKÜN OLACAKTIR; O DA İLAHİ/ADİL SİSTEMİ AYAKTA TUTMAKLA ANCAK SAĞLANIR 25-01-2021 09:30 SİZ, SELEFİLİĞİN HANGİ KOLUNDANSINIZ? 19-01-2021 09:05 ALLAH ÖVGÜ DEĞİL, HAMD İSTEMEKTEDİR 11-01-2021 09:54 EN BÜYÜK KÖRLÜK, NANKÖRLÜKTÜR; O DA KÜFÜRDÜR 04-01-2021 00:24 MENFAAT TATLIDIR, İLKE TANIMAZ! 28-12-2020 11:22 ALLAH UYARMADAN CEZALANDIRIR MI? UYARILMAMIŞ TOPLUM VAR MI? PEKİ 14 ASIRDIR ELÇİ GELMEDİ; BU İNSANLARI KİM UYARMAKTADIR? 22-12-2020 00:29 21. ASRIN MİHNESİ VE HARİCİYESİ 15-12-2020 10:00 RABBİN “OKU” DİYOR. OKUYOR MUSUN, KİMİN ADINA? 10-12-2020 10:01 İSLAMDA İTTİBA KİŞİLERE DEĞİL, DELİLLEREDİR 30-11-2020 08:31 “KEŞKE TOPRAK OLSAYDIM” DEMEDEN ÖNCE… 23-11-2020 09:27 ÖLÜM YOK OLUŞ DEĞİL, YAPTIKLARIMIZLA YÜZLEŞMEKTİR 16-11-2020 09:52 MAKAM, AHLAK İLE DEĞER KAZANIR 09-11-2020 07:59 EN DİNDAR OLANLAR DİNİ EN AZ BİLENLER MİDİR? 03-11-2020 07:52 DEVLETİN BEKASI ANCAK ADALETLE SAĞLANIR 26-10-2020 08:03 YÜZ KIZARTICI BİR OLAY İSLAM’A MAL EDİLEBİLİR Mİ? 19-10-2020 07:55 HALKI MÜSLÜMAN OLAN ÜLKELERİN DEVLET YÖNETİMİ NİÇİN İSLAMİ DEĞİLDİR? 12-10-2020 08:25 “KUR’AN DA RİVAYETLE GELDİ” DEMEK, ONA ŞAİBE KATMAKTIR 05-10-2020 07:37 TOPLUMUN SORUNLARINI KİM, NASIL ÇÖZECEK? 28-09-2020 08:55 TÜM ÇABALAR DAHA İYİ BİR GENÇLİK VE GELECEK İÇİN OLMALIDIR 21-09-2020 08:22 RESULULLAH AS, ALLAH’IN HÜKÜMLERİNE KARŞI ALTERNATİF HÜKÜMLER GETİRİR Mİ ? (2) 14-09-2020 19:10 PANDEMİ GÜNLERİNDE EĞİTİM-ÖĞRETİM DURDURULMALI MI? 03-09-2020 12:45 RESULULLAH AS, ALLAH’IN HÜKÜMLERİNE KARŞI ALTERNATİF HÜKÜMLER GETİRİR Mİ? (1) 27-08-2020 10:08 NİMETLERİ ELLERİNİN ALTINDAKİLERLE PAYLAŞMAYNLAR, EŞİT DURUMA GELMEKTEN Mİ KORKUYORLAR! 20-08-2020 08:39 . “MEAL OKUMAYIN” DEMEK, “ALLAH’I DİNLEMEYİN” DEMEKTİR 11-08-2020 08:36 ESKİ TARZ BAYRAMLAR ARTIK MUTLU KILMIYOR; SAHİ SENİ MUTLU KILAN NEDİR? 04-08-2020 09:12 YÜZ YIL ÖLÜ KALDIKTAN SONRA TEKRAR DİRİLMEK… 27-07-2020 10:18 GAYBİ KONULAR AKLIN KONUSU DEĞİL Mİ? 21-07-2020 00:15 İBN RÜŞD FELSEFESİ YAŞATILABİLİR Mİ? 14-07-2020 08:06 LANET NEDİR, KİMLERE LANET EDİLMŞİTİR? 06-07-2020 08:29 TOPLUMSAL HELAKİN SEBEBİ İNANÇSIZLIK DEĞİL, İFSATTIR 30-06-2020 08:15 TELKİN ÖLÜYE DEĞİL, DİRİYE YAPILIR 23-06-2020 08:01 ANNELERİN HUKUKU NE ZAMAN KORUNACAK! 16-06-2020 08:25 NAMAZLARIN KISALTILMASI, YAYA VE BİNEK ÜZERİNDE KILINMASI VE CEM EDİLMESİ 08-06-2020 08:29 BİR İNSANI YAŞATAN, BÜTÜN İNSANLARI YAŞATMIŞ GİBİDİR 02-06-2020 08:21 HAYDİ KENDİMİZLE YÜZLEŞELİM; COVİD-19’U FIRSATA ÇEVİRELİM! 22-05-2020 09:43 DÜNYA NİZAMINI AYAKTA TUTAN ÜÇ GÜÇ: KİTAP, MİZAN, DEMİR 12-05-2020 10:08 MUSİBETLER ANCAK BİR USUL VE YÖNTEMLE HAL EDİLİR 05-05-2020 09:43 ORUÇ TUTMAKTAN MAKSAT, SORUMLULUK BİLİNCİ KAZANMAKTIR 28-04-2020 10:14 “KENDİMİZ İÇİN SEVİP İSTEDİĞİMİZİ, MASUM İNSANLAR İÇİN DE SEVİP İSTEMEDİKÇE, GÜVEN İÇİNDE OLAMAYIZ” 20-04-2020 09:23 CORONA VİRÜSÜNÜ İBRET NAZARIYLA OKUMAK 14-04-2020 09:49 DUA 07-04-2020 10:17 AFAT VE FELAKETLERE KARŞI TEDBİR İKİ TÜRLÜDÜR 30-03-2020 09:21 KADER, BELA (BLV), FİTNE, NASİP, KISMET AYNI ŞEYLER Mİ? (4) 24-03-2020 10:16 KADER, BELA (BLV), FİTNE, NASİP, KISMET, AYNI ŞEYLER Mİ? (3) 17-03-2020 09:28 KADER, NASİP, KISMET, İMTİHAN AYNI ŞEYLER Mİ? (2) 09-03-2020 09:30 KADER, NASİP, KISMET, İMTİHAN AYNI ŞEYLER Mİ? (1) 02-03-2020 08:31 MUHAMMED AS’I RABBİ TERBİYE ETTİ; YA BİZİ KİM TERBİYE ETMEKTEDİR? 25-02-2020 00:09 UYDUK HAZIR OLAN BATILA 18-02-2020 23:06 CAMİ VE MESCİDLERİ FONKSİYONEL HALE GETİRMEK 11-02-2020 10:15 DEPREMİ TEDEBBÜRLE OKUMAK! 03-02-2020 00:37 MEHDİ BEKLEMEK, GELECEĞİ İNŞA ETMEKTEN KAÇMAKTIR 28-01-2020 00:55 HAC İBADETİ VE DİYANET’İN SORUMLULUKLARI 21-01-2020 08:36 GÜNÜMÜZÜN OKÇULARI DA MEVZİLERİNİ TERK ETTİLER 13-01-2020 08:33 GÜZEL/İYİ OLAN HER ŞEY, RABBİMİZİ HATIRLATMALIDIR 06-01-2020 08:22 YOBAZLIK İNSANLIĞIN BAŞ BELASIDIR 30-12-2019 00:04 İSRAİL KAVRAMI YAKUP AS’IN İSMİ MİDİR? 16-12-2019 00:06 KENDİMİZ OLMAK ZORUNDAYIZ 09-12-2019 12:15 İBLİS HAKLI ÇIKTI 02-12-2019 08:40 ALLAH’IN RAZI OLACAĞI HAYAT İKİ CEPHELİDİR 25-11-2019 08:34 AHLAKLI OLMAK, DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKMAKTIR (2) 18-11-2019 08:20 AHLAKLI OLMAK, DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKMAKTIR (1) 09-11-2019 09:03
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Beşiktaş513
  • 2Trabzonspor513
  • 3Konyaspor511
  • 4Hatayspor510
  • 5Fatih Karagümrük510
  • 6Fenerbahçe510
  • 7Altay59
  • 8Alanyaspor59
  • 9Galatasaray58
  • 10Kayserispor57
  • 11Yeni Malatyaspor56
  • 12Göztepe55
  • 13Gaziantep FK55
  • 14Kasımpaşa55
  • 15Adana Demirspor55
  • 16Antalyaspor54
  • 17Sivasspor53
  • 18Başakşehir FK53
  • 19Giresunspor51
  • 20Çaykur Rizespor51
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA