DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Mehmet Zeki AYDIN
Mehmet Zeki AYDIN
Giriş Tarihi : 07-05-2021 08:24

İLİMİZDE KURULU BULUNAN TARIMSAL ÜRETİCİ ÖRGÜTLERİ

Genel olarak, insan ihtiyaçlarının karşılıklı yardımlaşma yoluyla giderilmesini sağlamak, kişilerin tek başlarına yapmaya güçlerinin yetmediği işleri bir araya gelerek yapmalarını sağlayarak toplumun kalkınmasında katkıda bulunan oluşumlar olarak tanımı yapılan Tarımsal Üretici Örgütleri: Ortaklarının her türlü bitkisel, hayvancılık, ormancılık konularındaki üretimini geliştirmek ve ihtiyaçları ile ilgili temin, tedarik, işletme, pazarlama, değerlendirme faaliyetlerinde bulunmak, ekonomik ve sosyal yönden gelişmelerine yardımcı olmak, iş sahası temin etmek, ekonomik gücünü arttırmak için tabii kaynaklardan faydalanmak, el ve ev sanatları ile tarımsal sanayiinin gelişmesini sağlayıcı tedbirler almak şeklinde özetlenebilecek amaçlarının yerine getirilmesini sağlamaya çalışmaktadırlar.

Tarımsal üretici örgütleri, kuruluşlarına esas teşkil eden kanunlara uygun olarak:

1-1163 Sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan tarımsal amaçlı sulama, tarımsal kalkınma ve su ürünleri kooperatifleri ile bu kooperatiflerin üst birlikleri ve pancar ekicileri kooperatifleri

2- 5200 Sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu’na göre kurulmuş tarımsal üretici birlikleri,

3- 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve yem Kanununa göre kurulmuş yetiştirici birlikleri şeklinde kurulmaktadırlar. Yukarıda yazılı olan kanunlar çerçevesinde kuruluşları gerçekleşen tarımsal üretici örgütlerinin ilimizdeki durumuna bakıldığında ise;

1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olan 38 Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, 32 Sulama Kooperatifi, 12 Su Ürünleri Kooperatifi, 1 Pancar Ekicileri Kooperatifi ile 1 Hayvancılık Kooperatifleri Birliği olmak üzere toplam 84 üretici örgütü bulunmaktadır. Bu kooperatiflerimizin gerçekleştirdikleri en son genel kurul toplantılarına katılma hakkına sahip hazirun listeleri incelendiğinde toplamda 39.691ortaklarının olduğu görülmüştür. Yine 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olan Elazığ Bölgesi Hayvancılık Kooperatifleri Birliğinin; Elazığ, Bingöl, Tunceli ve Muş İllerinde kurulu bulunan ve hayvancılık konusunda faaliyet göstermekte olan 37 tarımsal kalkınma kooperatifinin ortaklığı ile kurulduğu görülmüştür. İlimizde kurulu bulunan tarımsal kalkınma kooperatiflerinin 13 tanesi ise ana sözleşmelerinde yazılı olan “Her çeşit orman ürününün istihsal, imal, nakil, depolama ve istif işlerinin yapılmasında ortaklarına yardımcı olmak veya bu işleri yapmak, orman idaresince verilecek aslî ve talî orman ürünleri ve orman artıklarını değerlendirmek, Orman Kanunu ve ilgili mevzuata göre ortaklarına ormanda iş sağlamak, kredi vermek, özel ağaçlandırma yapmak, yaptırmak,” ile ilgili faaliyetleri yerine getirmek üzere kurulmuş olup, çalışma sahalarında bulunan orman alanlarında ekim, dikim ve bakım konuları başta olmak üzere orman idarelerinden aldıkları ihaleli veya ihalesiz işlerin yüklenicisi olarak ortaklarına istihdam sağlamaktadır.

5200 Sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu’ na göre kurulmuş olan 7 adet Tarımsal Üretici Birliği bulunmaktadır. Tarımsal Üretici Birlikleri Bitkisel ve Hayvansal Üretim ile Su Ürünleri Üretimine yönelik olarak ürün bazında ve en az ilçe düzeyinde kurulan büyük ölçekli tarımsal üretici örgütleri olup; ilimizde kurulu bulunan tarımsal üretici birlikleri üzüm, kırmızı et, badem, kayısı, kanatlı hayvan eti, süt ve iç su ürünleri üretimi konusunda faaliyet göstermektedirler. Kuruluş amaçları; üretimlerini talebe göre planlamak, ürünün kalitesini denetlemek ve iyileştirmek, birlik aracılığıyla pazara geçerli norm ve standartlara uygun ürün pazarlamak, ulusal ve uluslar arası ölçekte pazarlama gücünü arttırıcı tedbirler almak olan bu birliklerimizin en son genel kurul toplantılarına katılma hakkına sahip üyelerinin toplamı 2.251 gerçek ve tüzel kişilikten oluşmaktadır.

5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve yem Kanununa göre kurulmuş 3 Yetiştirici Birliği bulunmakta olup bu birliklerin kuruluş amaçları; yetiştiriciliği yapılan damızlık sığır, koyun keçi ve arıırklarının gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermektir. Islah amaçlı olarak kurulan bu birliklerimiz il düzeyinde kurulan büyük ölçekli tarımsal örgütlenmelerdir. Yetiştirici Birliklerimizin en son genel kurul toplantılarına katılma hakkına sahip asıl üyelerinin toplamı ise 2.996 gerçek ve tüzel kişilikten oluşmaktadır.

İlimizde kurulu bulunan tarımsal üretici örgütlerinin orta- üye sayıları toplandığında ise en az 39.691 gerçek ve tüzel kişinin bitkisel ve hayvansal üretim ile su ürünleri yetiştiriciliğini örgütlü bir şekilde gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır.

Tarım ve Orman Bakanlığı’ nın güncel verileri incelendiğinde Türkiye genelinde kurulu bulunan 11.024 tarımsal üretici örgütünden 94 tanesinin ilimizde bulunduğu görülmüş olup, ilimizde kurulu bulunan üretici örgütleri sayısının, Türkiye genelinde kurulu üretici örgütleri sayısına oranlandığında % 0,86 lık bir sonuca ulaşılır ki, bu sayı da nüfusa oranlandığında ilimizdeki örgütlü üretici- yetiştirici sayısının Türkiye ortalamasının üzerinde yer aldığı görülmektedir.

Tarımsal üretici örgütlerinin kuruluş, denetim, ana sözleşme değişiklikleri, fesih ve tasfiye işlemleri, genel kurul toplantılarına Bakanlık Temsilcisi olarak katılım sağlanmasına ait iş ve işlemler; kuruluşlarına esas teşkil eden Kanunlar çerçevesinde hazırlanmış olan yönetmelik ve anasözleşmelerin de yer alan hükümler çerçevesinde gerçekleştirilmekte olup, ilimizde kurulu bulunan toplam 94 adet tarımsal üretici örgütünün yukarıda yazılı olan iş ve işlemleri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Kırsal Kalkınma ve Örgütlenme Şube Müdürlüğünde görev yapmakta olan 2 teknik eleman ve 1 Şube Müdürü olmak üzere toplam üç personel tarafından, gerektiğinde İl Tarım ve Orman Müdürü başta olmak üzere diğer Şube ve İlçe Müdürlüklerinde görevli personelden destek alınarak yürütülmektedir.

Ülkemizde, Cumhuriyet öncesi Memleket Sandıkları ile başlayan tarımsal örgütlenme hareketi, Cumhuriyetten sonra atılan bazı adımlarla daha da gelişmiştir. Ancak toplumumuzun temel sosyo-kültürel değerleri arasında yardımlaşma, imece ve ahilik benzeri yapılaşma ve anlayışlar bulunmasına rağmen tarımsal örgütlenme, Türkiye’de yeterince ve istenilen ölçüde bir gelişme gösterememiştir. Bu sorun incelendiğinde temelinde hukuki, ekonomik, eğitim ve diğer sorunlar başlığında toplanan ve birbiriyle bağlantılı genel sorunlar olduğu ortaya çıkmaktadır.

İlimizde kurulu bulunan tarımsal üretici örgütlerinin idari ve mali yönden işleyişinde de yukarıda yazılı olan genel sorunlar ilk bakışta göze çarpmaktadır.

Tarımsal Üretici Örgütlerinin sayı ve ölçeklerinin arttırılarak daha etkin bir şekilde çalışmalarını sağlamak için mali açıdan devamlı bir gelir elde etmelerini sağlayacak düzenlemeler yapılmalıdır. Tarımsal desteklerden faydalanmak için tarımsal üretici örgütlerine ortak olma zorunluluğu getirilmesi, tarımsal üretici örgütlerine ortak olanların girdi maliyetlerinin azaltılması ve pazarlama sorunlarının giderilmesine yönelik tedbirlerin alınması, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere diğer kurum ve kuruluşların üretici örgütleri ortaklarına yönelik olarak uygulayacakları tip projelerin hayata geçirilmesi ile daha güçlü ve büyük ölçekli örgütlerin kurulması sağlanabileceği gibi daha fazla sayıda üretici ve yetiştiricimizin kurulu bulunan bu örgütlere ortak olması sağlanabilecektir.

NELER SÖYLENDİ?
@
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Spor Toto Süper LigOP
  • 1Beşiktaş4084
  • 2Galatasaray4084
  • 3Fenerbahçe4082
  • 4Trabzonspor4071
  • 5Demir Grup Sivasspor4065
  • 6Atakaş Hatayspor4061
  • 7Aytemiz Alanyaspor4060
  • 8Fatih Karagümrük4060
  • 9Gaziantep Futbol Kulübü4058
  • 10Göztepe4051
  • 11İttifak Holding Konyaspor4050
  • 12Medipol Başakşehir4048
  • 13Çaykur Rizespor4048
  • 14Kasımpaşa4046
  • 15Helenex Yeni Malatyaspor4045
  • 16Fraport-TAV Antalyaspor4044
  • 17Hes Kablo Kayserispor4041
  • 18BB Erzurumspor4040
  • 19MKE Ankaragücü4038
  • 20Gençlerbirliği4038
  • 21Denizlispor4028
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA