DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Halil Batuhan KESKİN
Halil Batuhan KESKİN
Giriş Tarihi : 09-07-2021 08:11

KURBAN VE KURBAN BAYRAMI

Kurban, bütün ümmetlere meşru kılınmış, İslam dininin nişanelerinden sayılan mali bir ibadettir. Nisap miktarı malı olan her Müslümana kesmesi emredilen, asaleten veya vekâleten ifası mümkün olan bir vecibedir.

Kurban ile ilgili güncel problemler vardır. Bazı gayri Müslim ülkelerin kurbanları şok verilerek kesmeye zorlaması, kurban yerine bedelinin verilip verilememesi, vekâletin yaygınlaşması, hayvanların çabuk gelişmesi sebebiyle yaş şartında ortaya çıkan sorunlar bu problemlerden sayılabilir. Et ihtiyacının yeteri kadar karşılanamadığı, ithal edilmek durumunda kalındığı ülkemizde küçücük oğlakların adak kurbanı olarak kesilmesi, büyükbaş hayvanların görünüşüne aldanarak yaşı dolmadan kurban edilmesi, kurbanın dışında bazı insanların zevki için süt kuzusu ve süt oğlağı diye yavruların kesilmesi bu çalışmayı yapmamızın sebeplerindendir. Kurban olmaları caiz olmayan tavuk, horoz gibi kanatlıların adak olarak, kan akıtmak niyetiyle kesilmesi diğer bir problemdir. Bu sebeplerden dolayı aşağıdaki maddeleri detaylı şekilde incelemeliyiz.

Kurbanda Aranan Şartlar ;

Kurbanın sahih olması için kurban kesecek kimsede ve kurban edilecek hayvanda birtakım şartlar aranmaktadır.

Kurban Kesecek Kimsede Aranan Şartlar ;

Kurban kesmenin vacip olması için kişide Müslüman, akıllı, buluğ çağına ermiş, hür, mukim ve nisap miktarı mala sahip olma şartı aranmaktadır. Bu şartları taşıyan erkek veya kadın kurban kesebilir

Kurbanlık Hayvanda Aranan Şartlar ;

Kurbanlık hayvanlar, koyun, keçi, sığır, manda ve deve cinsleridir. Bu hayvanların yalnızca evcil olanları kurban edilebilmektedir. Koyun ve keçinin bir yaşını doldurup iki yaşına girmiş olması şartı aranmaktadır. Kuzular altı ayını bitirmiş yedi ayından gün almış olup büyükleri kadar gelişmiş olursa kurban edilebilmektedir . Keçiler ise mutlaka bir yaşını bitirmiş olmalıdır. Sığır manda gibi büyük baş hayvanların iki yaşını bitirip üç yaşına basmış olma şartı vardır. Develerin ise beş yaşını bitirip altı yaşına girmeleri gerekmektedir. Bu yaş şartı kameri aylara göre olmaktadır.Şafii mezhebinde yaş şartında Hanefi mezhebinden farklı olarak keçinin diğer büyük baş hayvanlar gibi iki yaşını bitirmiş olma şartı aranmaktadır.

Kurban olarak kesilecek hayvanlarda bir takım ağır kusurların bulunmaması gerekmektedir. Ağır kusur olarak şu hususlar zikredilmektedir:

• Bir veya iki gözünün kör olması,

• Dişlerinin yarıdan fazlasının dökülmüş olması,

• Hayvanın doğuştan kulaksız olması veya kulağının yarıdan fazlasının kesik olması,

• Kuyruğunun yarıdan fazlasının kopmuş olması,

• Bir veya iki boynuzunun yarıdan fazlasının kırık olması,

• Küçükbaş hayvanların bir memesinin kurumuş olması,

• Büyük baş hayvanların iki memesinin kurumuş olması ağır kusur olmaktadır.

Bu kusurları bulunan hayvanlar kurban olmaya elverişli olmamaktadır. Bu şartlar İslam dininin güzelliğe, estetiğe ve bütünlüğe verdiği değeri ortaya koymaktadır. Özellikle Allah için kurban edilecek hayvanların organlarının tam olması, görünüşünün güzel olması, semiz ve bakımlı olması önem arz etmektedir. İnsanın kendisinin beğenmediği bir hayvanı Allah için kurban etmesinin uygun olmayacağı izahtan varestedir.

Hayvanın;

• Gözünün şaşı olması,

• Dişlerinin azının dökülmüş olması,

• Kulağının yarık veya azının kesik olması,

• Doğuştan boynuzsuz olması veya boynuzunun ucundan kırık olması,

• Kuyruğunun ucundan kopmuş olması,

• Büyük baş hayvanların bir memesinin kurumuş olması hafif kusur sayılmaktadır.

Bu kusurlar hayvanın kurban edilmesine mâni teşkil etmemektedir.

Kurbanlık Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli ;

• Kurban edilebilmesi için koyun ve keçinin 1, sığır ve mandanın 2, devenin ise 5 yaşını doldurmuş olması gerekiyor.

• 6 ayını tamamlayan koyunda bir yaşını doldurmuş gibi gösterişli olması halinde kurban edilebiliyor.

• Sığır ve manda ile koyun ve keçinin küpesinin olup olmadığına bakılması önem arzediyor.

• Çok zayıf, gebe ya da yeni doğum yapmış hayvanlar olmamalı.

• Hayvanın kılları düzgün ve parlak, bakışları ve dış görünümü canlı olmalı.

• Yüksek ateş, salyası ve gözde akıntısı olmamalı. Pis kokulu ishali ve burun akıntısı olmamalı.

• Öksürük ve nefes darlığı yaşamamalı.çevreye karşı aşırı tepkili veya çok duyarsız olmamalı. Yara şişlik ve ödemi olmamalı.

• Hayvan varlığının devamı açısından öncelikle erkek hayvanlar kurban olarak tercih edilmeli.

Kurbanlık Hayvanlarda Yaş Tayini ;

Hayvanların yaşlarının tayini için çiftlik kayıtları, diş gelişimi, boynuzlardaki değişiklikler ve erişkin özellikleri dikkate alınır. Düzgün tutulmuş çiftlik kayıtları kesin sonucu verir. Kayıtlar yok ise, en iyi yaş tespiti diş gelişimine bakarak tayin edilir.

Ayrıca kurbanlık hayvanların tür, ırk, cinsiyet ve yaş bilgilerinin sorgulanabilmesi amacıyla Bakanlığımızca geliştirilen “TÜRKVET” isimli mobil uygulamadan da küpe numarası ile sorgulanabilmektedir.

Sığır veya mandanın alt çenesinin önünde gelişimini tamamlamış iki kalıcı kesici dişin bulunması o hayvanın iki yaşını doldurduğunu göstermektedir.

 Koyunların dış görünüşüne bakılarak, altı aydan büyük ve anası veya erişkin bir koyun kadar olması kurban edilebilmesi için yeterli sayılmıştır.

Keçilerin kurban edilebilmesi için bir yaşını doldurmuş olması gerekir. Sığırlarda olduğu gibi keçilerde de yaş tayini, ön kesici süt dişlerinin çıkıp yerlerini kalıcı dişlerinin alması esasına dayanmaktadır. Keçilerde ilk kesici ön süt dişlerinin değişimi 15 - 18 aylıkken gerçekleşmektedir.

 Devenin kurban edilebilmesi için beş yaşında değişen ikinci kesici süt dişlerinin çıkıp yerlerini kalıcı dişlerin alması gerekir.

Kurbanlık Hayvan Sevkleri ;

Kurban Bayramı sebebiyle büyükbaş ve küçükbaş hayvan hareketlerinin yoğun olduğu bu dönemde hayvan hastalıklarının yayılma riski de artmakta, artan risk nedeniyle gerek insan gerek hayvan sağlığı tehdit altına girmekte, dolaylı olarak ülke ekonomisinde büyük kayıplara neden olunmaktadır. Bu olumsuzlukların önlenmesi amacı ile bir takım tedbirlerin alınması; yetiştiricilerin, hayvan satıcılarının ve hayvan alıcılarının bu tedbirlerin gereklerini yerine getirmeleri önemlidir. Kurbanlık hayvanlarını başka illere sevk eden hayvan sahiplerinin İl/ İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri’nden Veteriner Sevk Raporu almaları zorunludur.

Sığır, manda gibi büyükbaş hayvan satın alacakların, alacakları hayvanların kulak küpesi ve pasaportu olup olmadığını, başka ilden sevk edilen hayvanların ise “Veteriner Sağlık Raporu” olup olmadığını kontrol etmeleri bu belgeleri bulunmayan hayvanları satın almamaları gerekir.

Koyun, keçi gibi küçükbaş hayvan satın alacakların ise alacakları hayvanların kulak küpesi ve nakil belgesi olup olmadığını, başka ilden sevk edilen hayvanların ise “Veteriner Sağlık Raporu” olup olmadığını kontrol etmeleri bu belgeleri bulunmayan hayvanları satın almamaları gerekir.

Kesilen hayvanların kayıtlardan düşülebilmesi maksadı ile kurbanlık hayvan satışı yapan satıcılar, büyükbaş hayvanlarda hayvan pasaportu, küçükbaş hayvanlarda nakil belgeleri ile en yakın İl/ İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurmalıdır.

Kesim ;

Kurbanlık hayvanların kesimi, şehir ve kasabalarda çalışma izni almış mezbaha ve kombinalar ile belediyeler tarafından sadece kurban kesimi için hazırlanmış, alt ve üst yapıları bulunan kesim yerlerinde ve Kurban Hizmetleri Komisyonlarının önceden belirlediği yerlerde yapılmalıdır. Çünkü buralarda temizlik hizmetleri; sıcak ve soğuk su; tuvalet, askı, kanal ve çukur, atık ve artık imha yeri gibi imkânlar ile usta kesici, muayene ve kontrol veteriner hekim hizmetleri bulunur. Köylerde ve kesim yeri bulunmayan yerlerde ise bahçelerde usulüne uygun olarak, çevreye zarar vermeyecek şekilde kesim yapılır. Ancak cadde, sokak ve park gibi kamu alanlarında kesim yapmak yasaktır.

Kurban keserken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

• Usulüne göre bir kesim yapmış olmak için hayvanın yemek ve nefes borularıyla, iki atardamarından en az birinin kesilmesi gerekir. Bu şekilde yapılan bir kesim sırasında, hayvanın omuriliğinin kesilmesi mekruhtur. Bu konuda etlik kesim ile kurbanlık kesim arasında bir fark yoktur.

• Hayvanın canı çıkmadan başının gövdesinden ayrılmamasına özen gösterilmelidir.

• Kurban edilecek hayvana acı çektirilmemeli ve eziyet edilmemelidir. Bu nedenle hayvanlar ehil kişiler tarafından kesilmeli ve kesim işlemi süratli bir şekilde yerine getirilmelidir.

• Çevre temizliği için gerekli tedbirler alınmalıdır.

• Aynı şekilde, hayvanların bir diğerinin kesimini görecek şekilde yan yana bulundurulmamalarına azami özen gösterilmelidir.

Kurbanlık hayvan kesiminde kullanılacak bıçaklar yeterince keskin olmalıdır. Kurbanlık hayvanlar, eziyet edilmeden kesim yerlerine götürülmeli, kasaplar ve eğitim görmüş kişilerce ıstırap çekmeyecekleri şekilde, usulüne uygun olarak yatırılıp kesilmelidir. Ayrıca, kesim öncesi hayvanlara yapılan kötü muamele hayvanları strese sokar. Bu durum kesim sırasında hayvanların kanlarının yeterince akıtılamamasına neden olur. Kanların yeterince akıtılamaması et kalitesini olumsuz yönde etkiler ve etlerin dayanma süresini kısaltır.

Gerekli dini merasim olarak vekâlet verme, tekbir ve besmeleden sonra kesim yapılmalıdır. Kesim, ani ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmeli, hayvana ıstırap verilmemelidir. Çenenin hemen arkasından gırtlak gövde tarafında kalacak şekilde her iki şah damarı kesildikten sonra kanın yeterince akması beklenmeli, kan tam akmadan omurilik kesilmemeli, imkân varsa hayvan arka bacaklarından askıya alınmalı kanın iyice akması sağlanmalıdır. Yapılabilirse, etleri ve etrafı kirletmemesi için yemek borusu bağlanmalıdır.

Kesilen kurbanlık hayvanların kulak küpeleri ve hayvan pasaportları en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne kesim tarihlerinden itibaren yedi gün içinde teslim edilmelidir.

Kesilen hayvanlara ait hastalıklı organlar, kesim sırasında oluşan atıklar, kist hidatik riskine karşı karaciğerler ve akciğerler kesinlikle evcil ve yabani hayvanlara verilmemeli, hayvanların çıkaramayacağı derinlikte çukurlara gömülerek bertaraf edilmelidir.

 

Etlerin Saklanması ;

Taze etler buzdolabında bir hafta bozulmadan tazeliğini muhafaza eder. Uygun büyüklüklerde ambalajlanıp buzlukta bir ay, şoklandıktan sonra -180 C de 6 ay saklanabilir.

Etler tuzla salamura edilerek de saklanabilir. Tuz etlerin uzun süre bozulmasını önler.

Etlerin diğer bir saklama şekli de kavurma yapmaktır. Kavurma yapılan etler uygun şartlarda bir yıl saklanabilir. Etlerin daha uzun süre saklanması bozulmaya, besleyici değerinin azalmasına, lezzet ve aroma kaybına neden olur.

İşkembe ve bağırsaklar çok iyi temizlendikten sonra değerlendirilmelidir. Temizlik için sağlığa zararlı kimyasal maddeler kullanılmamalıdır. Sakatat çok çabuk bozulduğu için kısa sürede tüketilmelidir.

Kullanılan ambalaj malzemeleri ve kaplar gıdalara uygun olmalıdır. Bu malzemeler gıdalar için üretilmiş olmalı, zararlı kimyasal maddeler içermemeli, bu kaplarla zararlı maddelerin koku ve kalıntısı etlere geçmemelidir. Aksi takdirde ciddi zehirlenmeler ve sağlık problemleri ortaya çıkar. Özellikle sanayide kullanılan kimyasal madde, ilaç, boya gibi maddeler için kullanılan bidon ve varillerin et ve gıdalar için kullanılması insan sağlığı için büyük tehlike oluşturmaktadır.

Çevre ve Görüntü Kirliliği ;

Kurbanlar insanların gelip geçtiği, dinlendiği sokak, park, bahçe ve meydanlarda, akarsu kenarlarında kesilmemeli, kurban keserken çevreyi rahatsız etmemelidir. Kurbanların kombina, mezbaha ve bu iş için ayrılmış yerlerde veya Kurban Hizmetleri Komisyonlarının önceden belirlediği yerlerde kesilmesi tercih edilmelidir.

 Kesimde ortaya çıkan kan, dışkı, atık ve artıklar ortalık yerde bırakılmamalı, rasgele etrafa atılmamalı göl ve akarsulara, kanalizasyonlara karıştırılmamalı, hayvanların yemesine ve çevreye yaymasına izin verilmemeli, çöp bidonlarına atılmamalı, kokusu etrafı rahatsız etmemelidir, derin çukurlar açılarak gömülmelidir.

Unutulmamalıdır ki, hayvanlardan insanlara geçen ve zoonoz denen birçok hastalık etkeni, bu atık ve artık maddelerle insanlara bulaşmaktadır. Ayrıca, rastgele etrafa atılan bu atık ve artıklar, hem çevreyi kirletmekte, insanları rahatsız etmekte, hem de müslümanlar ve kurban hakkında olumsuz düşüncelere sebep olmaktadır. Bu nedenle kurban alırken, nakil esnasında, kesimde ve kesim sonrasında atıkların bertaraf edilmesinde çok hassas davranılmalıdır.

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Halil Batuhan KESKİN

Halil Batuhan KESKİN

DİĞER YAZILARI KURBAN VE KURBAN BAYRAMI 09-07-2021 08:11
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Spor Toto Süper LigOP
  • 1Adana Demirspor00
  • 2Aytemiz Alanyaspor00
  • 3Altay00
  • 4Fraport-TAV Antalyaspor00
  • 5Medipol Başakşehir00
  • 6Beşiktaş00
  • 7Çaykur Rizespor00
  • 8Fatih Karagümrük00
  • 9Fenerbahçe00
  • 10Galatasaray00
  • 11Gaziantep Futbol Kulübü00
  • 12Giresunspor00
  • 13Göztepe00
  • 14Atakaş Hatayspor00
  • 15Kasımpaşa00
  • 16Yukatel Kayserispor00
  • 17İttifak Holding Konyaspor00
  • 18Demir Grup Sivasspor00
  • 19Trabzonspor00
  • 20Helenex Yeni Malatyaspor00
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA