DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
FUNDA KARAKAN KAYA
FUNDA KARAKAN KAYA
Giriş Tarihi : 03-08-2021 09:02

BAMYA YETİŞTİRİCİLİĞİ

Ebegümecigiller familyasından olan bamya bitkisinin yaprakları asma yaprağına benzeyen, meyvesi beş bölmeli, yuvarlak tohumlu bir bitkidir.

Bamya, yetiştiricilik için uygun olmayan eğimli arazilerde fazla gübreleme ve sulama yapılmadan yetiştirebildiği için üreticiye kolaylık ve ekonomi sağlamaktadır. Bamya tropik ve subtropik ülkelerde ekonomik olarak yetiştirilen önemli bir sebze türüdür. Afrika'dan dünyaya yayılan bamyanın toplam üretimi 7 milyon ton kadar olup, Ortadoğu ülkeleri ve Hindistan önemli üretici ülkelerdir. Türkiye’de yaklaşık olarak 35 bin ton civarında üretim mevcuttur.

Bamya A vitamini açısından oldukça zengin bir bitkidir. Bamya; beta karoten, lutein, antioksidanlar ve flavonoidler gibi bileşikler içermektedir. Ayrıca bamya antioksidanlar bakımından en zengin sebzelerden biridir. Bunun dışında bamya; B1 vitamini, B3 vitamini, B5 vitamini, B6 vitamini ihtiyaçlarını büyük ölçüde karşılayabilmektedir. İyi bir vitamin ve mineral madde kaynağıdır. Lifli yapısı nedeniyle sindirimi kolaydır.

Önemli Çeşitleri; Sultani Bamya, Yalova Akköy 41, Yalova Kabaklı 11, Marmara 1 çeşitleridir. İlçemizin bamya yetiştiriciliğini gerçekleştiren köylerinde (Dereboynu, Gözeli, Haftasar, Bekçitepe) Atatürk Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü’ nden temin edilen Marmara-1 çeşidi kullanılmıştır.

Marmara -1 çeşidi

Orta erkenci ilk meyve hasadı Elazığ ili Sivrice ilçesi şartlarında Temmuz ayının üçüncü haftasında başlamaktadır. Çeşidin ortalama boyu 51,0 cm olup bodur ve az dallı gelişim göstermektedir. Tohum şekli silindiriktir. Çeşidin tarımsal özellikleri, dekara 1300 kg meyve verimi bulunmaktadır. Susuzluğa karşı mukavemeti çok yüksek olup hastalık ve zararlılara karşı genel mukavemet göstermektedir. Konserveye çok uygun bir çeşit olup kurutma içinde elverişli bir çeşittir.

Bamya yetiştiriciliği için ortalama hava sıcaklığı 15–20 °C, toprak sıcaklığı en az 15 °C olunca tohum ekimi yapılmalıdır (Kayım, 2006). Marmara bölgesi için ekim zamanı 25 Nisan günlerinde başlar, yaklaşık 1 ay sürer. Ege ve Akdeniz bölgelerinde ekimler yöre şartlarına göre Ocak- Mart gibi geniş bir periyotta yapılır. Orta Anadolu iç bölgelerimizde ise genellikle mayıs ayı içinde tohum ekimi gerçekleştirilir (Vural vd, 2000b). Sivrice İlçesinde Mayıs ayının ortalama hava sıcaklığı Meteoroloji Genel Müdürlüğünden alınan verilere göre 17.2 °C olduğundan bamya ekimi, Mayıs ayının son haftası yapılmıştır. Bamya üretimini sınırlayan en önemli işlem hasattır. Meyve, meyve sapı ve yapraklardaki tüyler hasat sırasında toplayıcıları rahatsız eder. Hiçbir önlem alınmadan çıplak elle hasat yapılması halinde tüyler kaşınmaya neden olur. Bu nedenle toplayıcılar, eldiven kullanılır.

Çeşitlere bağlı olarak tohum ekiminden ortalama 40-60 gün sonra ilk çiçeklenme görülür. Çiçeklenme, çeşitlere göre farklı nodyumlarda başlar (Kayım 2006). Sivrice İlçesinde de ilk çiçeklenme öngörülen süre içerisinde gerçekleşmiştir.

Bamya meyvesinin hasadı, kullanım amacına ve çeşit özelliğine göre çiçeklenmeden 1 veya 3-4 gün sonra yapılır. Meyve hasat zamanın belirlenmesinde kullanılan diğer bir ölçüt ise meyvenin normal çeşit iriliğinin 1/3’üne ulaştığı zamandır. Çoğu tüketici, minik bamyaları tercih etmektedir. Tohuma ekim öncesinde bazı uygulamalar yapılarak çimlenmenin daha hızlı oluşması istenir. Bu uygulamalar içerisinde tohumları ekim öncesi değişen sıcaklıklarda tutma, suda ıslatma, tohum kabuğunu uzaklaştırma, hidroklorik asitte bekletilerek aşındırma bamya tohumları için tavsiye edilmektedir.

Özellikle tohum kabuğunun kalınlığı nedeniyle görülen geç ve zor çimlenmeye karşı, tohumların ekimden bir gün önce ıslak bez arasında tutulması yaygın bir pratiktir (Vural vd, 2000 (a)).

Sonuç olarak bamya, fazla üretim maliyeti gerektirmemesi, insan sağlığı bakımından son derece faydalı olması, kuraklığa ve hastalıklara karşı mukavemetinin yüksek olması, geniş yetiştiricilik alanının bulunması, sanayiye uygun bir ürün olması ve lifli yapısı nedeniyle sindiriminin kolay olması gibi özelliklerinin bulunmasından dolayı yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi aynı zamanda tüketiminin de özendirilmesi gereklidir. Kadın çiftçilerimizin özverili çabalarıyla da İlçemiz ekonomisinde katkı sağlayacağını düşündüğümüz ‘Bamya Yetiştiriciliği’ tarımsal yenilikler başlığı altında yapılacak yayım çalışmalarıyla da yaygınlaştırılması sürecin devamı niteliğinde olacaktır.

Ziraat Yüksek Mühendisi-

Ph.D. Agricultural Engineer

Yemeklik Tane Baklagiller-Food Legumes

Sivrice İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü /ELAZIĞ

Sivrice District Directorate of Agriculture and Forestry/TURKEY

FUNDA KARAKAN KAYA

NELER SÖYLENDİ?
@
FUNDA KARAKAN KAYA

FUNDA KARAKAN KAYA

DİĞER YAZILARI BAMYA YETİŞTİRİCİLİĞİ 03-08-2021 09:02
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Altay715
  • 2Beşiktaş714
  • 3Trabzonspor614
  • 4Hatayspor613
  • 5Fenerbahçe613
  • 6Konyaspor612
  • 7Alanyaspor612
  • 8Fatih Karagümrük611
  • 9Kayserispor610
  • 10Gaziantep FK68
  • 11Galatasaray68
  • 12Sivasspor66
  • 13Adana Demirspor66
  • 14Yeni Malatyaspor66
  • 15Göztepe65
  • 16Kasımpaşa65
  • 17Antalyaspor65
  • 18Başakşehir FK63
  • 19Giresunspor61
  • 20Çaykur Rizespor61
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA