DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
ORHAN İPEK
ORHAN İPEK
Giriş Tarihi : 27-08-2021 09:48

TARIMDA TRAKTÖR KULLANIMI

 

TRAKTÖRÜN ANLAMI VE GELİŞMESİ

Kelime anlamıyla traktör (Tracteur) çeken demektir. Gerçekte de, önceleri traktörler sadece çekişleri için düşünülmüştür. Daha sonra, tarımda ve tarım makineleri tekniğinde ortaya çıkan gelişmeler, traktörün yapısını önemli ölçüde etkilemiştir. Modern traktörler, diferansiyel kilidi, sağ-sol ayrılabilir fren pedalı, kuyruk mili, hidrolik kaldırma düzeni, kayış-kasnak mekanizması, önyükleyici gibi donanımlar yardımıyla çok yönlü olarak kullanılmaktadırlar.

Günümüz traktörlerini tanımlamak gerekirse; traktör, tarımsal işlerin yapılmasında kullanılan tırtıllı, tekerlekli veya her ikisine de sahip, kendi yürür bir kuvvet makinesidir. Traktör, kendisinin ve tarım makinelerinin çalıştırılabilmesi için bir kuvvet kaynağına sahiptir. Bu genellikle, bir içten yanmalı motor olmaktadır. Elektrik motorlarının da tarım traktörlerine uygulanmasına çalışılmaktadır. Ne var ki, bu konuda istenen düzeye varılmış değildir. Tarım traktörlerini diğer kara taşıtlarından ayıran en önemli özelliklerden biriside hızlarıdır. Tarım işletmelerinin çok değişik özellikler göstermesi tarımsal işlerin çeşidini o kadar çok artırmıştır ki, bu işlerin yapılmasında yüzlerce tarım makinesine gereksinim vardır. Tarım makinelerinin birçoğu sabit bir yerde durarak iş yapmaktadır. Bunlara örnek olarak sap döver, su pompası, değirmen, süt sağım tesisleri gösterilebilir. Bu tip makinelere hareket, traktör kayış kasnağı, ya da kuyruk miliyle verilebilmektedir. Ülkemizde imal edilenler, genellikle kayış-kasnak mekanizmasıyla hareket almaktadır.

Traktörün, ömrü boyunca yaptığı işlerin en büyük kısmını çekişleri oluşturmaktadır. Bu işlerin başında da taşımacılık yer almaktadır. Traktör, iki ya da bir dingili tarım arabasıyla, çiftlik içi taşımacılığın tümünü yapmaktadır. Çiftlikten pazara olan taşımada da en büyük pay, yine traktör-tarım arabası ikilisinin olmaktadır. Taşıma işlerinde hız20...30km/h değerine ulaşabilmektedir.

Pullukla sürme, ikileme, çapalama, ekme gibi çeki işlerinde genellikle traktör sadece çekme işini yapar, iş makinesini çalıştırmak için güç iletmez. Ancak, bu gibi işlerde ihtiyaç duyulan kuvvet artmakta ve çalışma hızı düşmektedir. Değişen toprak koşullarında bu özellikleri ancak traktörler sağlayabilmektedir. Üçüncü grup işler de traktör, çeki ve iş makinesini çalıştırma işini bir arada yapmaktadır. Çok çeşitli olan bu grup tarım makinelerinin önemlilerini şu şekilde sıralayabiliriz: Çayır biçme makinesi, orak makinesi, biçerbağlar, balya makinesi, çekilir tip biçerdöver, pancar hasat makinesi,  patates hasat makinesi vb.

TRAKTÖRLERİN TARIMDA KULLANILMASINDAKİ GELİŞMELER

İnsan ve hayvan gücünün tarımsal işlerde kullanılması geniş alanlarda tarım yapılmasını sınırlamaktadır. Büyük iş makinelerini devreye sokmak, canlı kuvvet kaynaklarının kısıtlı güçleriyle mümkün olmamaktadır. Müşterek koşumla hayvan sayısını artırarak çeki gücünü artırma yönteminde ise, yaklaşık%50’ye kadar, çeki kuvvetinde düşmeler olmaktadır. Bu durum, geçtiğimiz yüzyılda, tarımsal işlerde termik kuvvet kaynaklarının kullanılmasında ilk adımın atılmasına neden olmuştur.

Bu amaçla, ilk önce buhar makinesiyle çekilen kablolu çekim makineleri geliştirilmiştir. Bunların ortalama güçleri 65Kw civarında ve en düşük güçlüleri de 50kW olmuştur. Daha küçük güçlüler, yaptıkları işe göre, daha pahalı oldukları için tutunmamışlardır. Kablolu çekim makineleri, genellikle pullukla sürüm işinde kullanılmıştır. Bu sistemde, buhar makinesi tarlanın kenarında durmakta ve bir kablo aracılığıyla terazili pulluğu çekmektedir. Sistem iki buhar makineli veya bir buhar makineli olabilmektedir. Kablolu çeki makinelerinde kuvvet kaynağı olarak, daha sonraları, elektrik motoru ve içten yanmalı motorlarda kullanılmıştır. Günümüzde de kablolu çeki makineleri bucurgat (özel kablo-kasnak) sistemleri olarak, meyilli, küçük bağ ve bahçe işletmelerinde önemini sürdürmektedir.

Traktörlerde görülen teknik gelişmeler genel hatlarıyla şu şekilde sıralanabilir:

a. Traktörlerin ağırlıklarında sürekli bir azalma gözlenmektedir. Güç yönünden ise, başlangıçta bir azalma olmuş, yaklaşık son 20 yıldır sürekli artma gözlenmektedir.

b. İlk traktörler yalnızca kasnak ve çeki işleri yapabilirken, modern traktörler bu işlerin yanında, tohum yatağı hazırlama, ekim, dikim, ikileme, gübreleme, çapalama, ilaçlama,  hasat, çukur açma, gübre yükleme ve bu gibi tüm tarımsal işleri yapabilecek durumdadırlar.

c. Eski traktörler, ancak arkadan çekilen ekipmanlara uygun iken; modern traktörler, asılı tip, traktörüne yada yanına bağlanabilen,  traktöre monte edilen ekipmanları da çok rahat çalıştırabilmektedirler. Traktör kaldırma mekanizmaları önceleri elle çalıştırılmış, daha sonra mekanik kaldırma sistemleri kullanılmış, günümüzde ise, değişik yetenek ve özelliklere sahip hidrolik sistemlerden yararlanılmaktadır. Hidrolik sistemlerdeki ve komuta sistemlerinde ki değişikliklerle pulluk iş derinliğinin, çeki kuvvetinin ya da patinajın sabit kalması sağlanabilmektedir.

d. Değişiklik hareket ve elektrik donanımlarının traktörlere uygulanmasıyla sürücülerin rahatlığı ve iş emniyetleri sağlanmıştır.

e. Başlangıçta demir tekerlekli olarak imal edilen tarım traktörlerinde,1930 yıllarından itibaren lastik tekerlekler kullanılarak traktörlerin daha iyi tutunmaları ve yüksek hızlarda çalışmaları sağlanmıştır.

f. Eskiden traktörden iş makinesine güç iletilmesi sadece kasnak yardımıyla olurken, günümüz traktörlerinde bu görevi çoğunlukla standart yapı ve devir sayısına sahip kuyruk mili üstlenmiş durumdadır. Kuyruk milinin yanında hidrolik sistemden de güç çıkışı yapılabilmektedir

g. Traktörlerin vites sayıları giderek artırılmıştır. İlk traktörlerde 3 ileri vites uygulanırken günümüz tarım traktörlerinde genellikle sekizin üzerinde vites bulunmakta, bazı traktörlerde ise ileri vites sayısı 16 ve daha yukarı olabilmektedir. Vites sayısına bağlı olarak, traktörlerin hız bölgesi de iyice genişlemiştir.0,2km/ hile 30km/h hızları sağlayabilen traktörler bulunmaktadır. Vites kutularında senkronizasyona gidilerek kullanma kolaylıkları da sağlanmıştır

ÜLKEMİZDE TRAKTÖR SAYILARINDAKİ GELİŞMELER

Traktörlerin teknik yönden gelişmeleri, iş yapabilme yeteneklerinin de gelişmesine neden olmuştur. Bu gelişim süreci içinde, tarım işletmeleri de gelişerek daha çok ve çeşitli tarım makinesi kullanacak duruma gelmiştir. Traktör sayısı tüm ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de yıllara göre önemli artışlar göstermiştir.

TRAKTÖRLERİN SINIFLANDIRILMASI

Traktörler yapısal yönden,

a. Standart traktörler,

b. Sürücü oturma yeri önde olan traktörler,

c. Taşıyıcı traktörler ve alet taşıyıcılar,

d. Tırtıllı traktörler,

e. Bir dingilli traktörler,

f. Özel yapılı traktörler olmak üzere 6 grupta toplanabilirler (Şekil 2.1).

Özel traktörler

Özel traktörlerin en önemlileri çapa işlerinde, bağ ve meyve bahçelerinde kullanılan traktörler olmaktadır.

Bağ ve meyve bahçeleri; toprak koşulları, arazinin meyli ve üzerindeki bitkiler yönünden tarla arazisinden tamamen farklı özellikler gösterirler. Bu ayrıcalıklar nedeniyle, bağ ve meyve bahçesi traktörlerinin aşağıdaki özelliklere sahip olması istenir:

a. İz genişliği ayar olanakları fazla,

b. Sıra aralarına girebilmek için toplam genişlikleri az,

c. Meyve altlarına girebilmek için alçak yapılı,

d. En küçük dönme yarıçapları küçük,

e. Egzoz boruları ağaçlara zarar vermemek için, aşağıya alınmış olmalıdır,

f. Sürücünün dallardan zarar görmemesi için de oturma yerleri özel örtü altına alınmalıdır.

g. Çapa bitkileri boylandıktan sonra yapılan ilaçlama ve çapa işlerinde ise yüksek çatılı traktörler kullanılmaktadır. Bu traktörlerin bir diğer özelliği de ağırlıklarının az olmasıdır. Bu traktörlerde de dingiller arasına iş makinesi bağlanabilmektedir.

Dört Tekerlekli (İki Dingilli) Traktörler

Tekerlekli traktörlerin en çok kullanılan tip dört tekerlekli traktörlerdir. Çoğunlukla dört tekerleğini ikisi muharrik ve diğer ikisi de dümenleme tekerleğidir. Dört tekerleği muharrik olan tipleri de vardır.

Kaynak: Ankara Üniversitesi

Ziraat Fakültesi Yayınları.

NELER SÖYLENDİ?
@
ORHAN İPEK

ORHAN İPEK

DİĞER YAZILARI TARIMDA TRAKTÖR KULLANIMI 27-08-2021 09:48
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Altay715
  • 2Beşiktaş714
  • 3Trabzonspor614
  • 4Hatayspor613
  • 5Fenerbahçe613
  • 6Konyaspor612
  • 7Alanyaspor612
  • 8Fatih Karagümrük611
  • 9Kayserispor610
  • 10Gaziantep FK68
  • 11Galatasaray68
  • 12Sivasspor66
  • 13Adana Demirspor66
  • 14Yeni Malatyaspor66
  • 15Göztepe65
  • 16Kasımpaşa65
  • 17Antalyaspor65
  • 18Başakşehir FK63
  • 19Giresunspor61
  • 20Çaykur Rizespor61
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA